Kategoria: Mieszkanie komunalne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem komunalnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co teraz zrobić, aby zostać najemcą lokalu po ojcu?

Janusz Polanowski • Opublikowane: 2019-02-27

Mieszkałam w lokalu komunalnym z rodzicami do 25 roku życia, wtedy właśnie rodzice się rozwiedli, a ja wzięłam ślub i z moim mężem zaczęliśmy wynajmować mieszkanie. Tak więc od kilku lat tam nie mieszkam, ale jestem w dalszym ciągu zameldowana wraz z dwójką moich dzieci. Tato był najemcą mieszkania. Od trzech lat poważnie chorował, niestety zmarł tydzień temu – do końca się nim opiekowałam. W tym mieszkaniu mieszkała z nim kobieta bez ślubu. Co muszę teraz zrobić, aby zostać najemcą tego lokalu po ojcu?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź, która rozwiała wszystkie wątpliwości. Nie musimy już korzystać z rad typu: "zróbcie na wszelki wypadek", które okazały się bezpodstawne i wymagały poniesienia dużych kosztów przez naszą rodzinę.
Halina, 56 lat, księgowa
Bardzo dziękuję za udzieloną mi poradę. Złożyłam dokumenty do PZU i czekam na decyzję. Cieszę się, że można tak szybko elektronicznie otrzymać pomoc w razie potrzeby. Będę korzystała z takiej formy porady. Wprawdzie ZUS nie uzna tego przypadku za nieszczęśliwy wypadek, jednak wydaje mi się ( po przeczytanie Państwa odpowiedzi) jakieś pieniądze z tytułu śmierci męża powinnam otrzymać.
Stefania
Potrzebowałem szybkiej porady prawnej. Nie wierzyłem, że się tak stanie, ale jednak odpowiedź przyszła niezwykle szybko w tym samym dniu, było to w niedzielę. Interpretacja także dotarła błyskawicznie. Niestety z dodatkowymi pytaniami była już zwłoka i nawet się musiałem upominać czy dostanę odpowiedź. Suma summarum problem został wyjaśniony i jak się mogę spodziewać będzie niekorzystny dla mnie. 
Krzysztof, 61 lat
Witam. Dzięki Państwu uzyskałam klarowne i konkretne informacje. Dziękuję.
Małgorzata
Bardzo dziękuje za dokładną i szybką odpowiedz na moje pytanie
Krzysztof

Przedstawiona sytuacja stanowi nie tylko wyzwanie w zakresie osobistym, ale także prawnym i organizacyjnym.

Wstąpienie w prawo najmu uregulowano w artykule 691 Kodeksu cywilnego (K.c.), który stanowi:

„§ 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

§ 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

§ 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.

§ 4. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały.

§ 5. Przepisów § 1-4 nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.”

Przesadą byłoby mówić, jakoby Pani „musiała” cokolwiek robić; rozsądek zaś podpowiada podjęcie określonych czynności formalnych – zwłaszcza w relacjach z właścicielem danego mieszkania (zapewne faktycznie z administracją, reprezentującą odnośną gminę). W ważnych sprawach należy korzystać z formy pisemnej. Pisma składa się (np. w sekretariacie) za pokwitowaniem przyjęcia lub wysyłać listami poleconymi (i to „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przede wszystkim chodzi o to, że do wstąpienia w prawo najmu dochodzi z mocy prawa (łacińskie: ex lege); taka regulacja prawna może mieć różne następstwa (także z uwagi na praktyki wynajmujących lokale). Jedni wynajmujący akceptują wstąpienie w prawo najmu przez określoną osobę (określone osoby) i dość szybko formalizują relacje z nowym najemcą (nowymi najemcami). W praktyce mogłoby wystarczyć podpisanie załącznika (np. nazwanego „aneksem”) do wcześniej zawartej umowy najmu, jednak dość często proponuje się osobie wstępującej w prawo najmu zawarcie nowej umowy najmu – w takim przypadku trzeba zachować szczególną ostrożność. Nowa umowa może znacząco (być może na niekorzyść najemcy) różnić się od umowy zawartej wcześniej; w przypadku mieszkań komunalnych propozycja zawarcia nowej umowy najmu (zwłaszcza w takim kontekście) może mieć na celu ograniczenie uprawnień najemcy w związku z ewentualnym przyszłym zbywaniem mieszkania komunalnego (np. uprawnień do korzystania z bonifikaty, które to uprawnienia są często związane z długością trwania umowy najmu). Ogólnie rzecz ujmując: także w innych okolicznościach należy unikać podpisywania czegokolwiek bez wcześniejszego dokładnego przeczytania i zaakceptowania całej treści, z którą wiąże się podpis.

Wstąpienie w prawo najmu niekiedy bywa niedogodne dla wstępującego w prawo najmu (np. dla dziecka najemcy, które mieszkało z najemcą przez parę miesięcy przed jego śmiercią). Także w takich sytuacjach dobrze jest formalnie doprowadzić do rozwiązania umowy najmu – nowy najemca (który wstąpił w prawo najmu) powinien umowę najmu wypowiedzieć (w sposób dający się udowodnić) oraz oficjalnie „zdać klucze” (przydać się może także protokół ze szczegółowym opisaniem stanu mieszkania, być może nawet z załączoną dokumentacją zdjęciową lub nagraniem na nośniku danych). Wspominam również o tym aspekcie, ponieważ zdarza się, że wynajmujący po dłuższym czasie (np. po roku) od wstąpienia w prawo najmu występują na drogę sądową o zasądzenie czynszu (i opłat).

Przedstawiony przez Panią opis sytuacji może budzić wątpliwości, więc należy zwrócić uwagę na określone warianty – w kontekście ustawowych przesłanek wstąpienia w prawo najmu. Przede wszystkim, bez znaczenia prawnego (niezależnie od różnych względów, np. sentymentalnych) jest to, gdzie Pani mieszkała w przeszłości. Podstawowe znaczenie (dla wstąpienia w prawo najmu) ma to, czy Pani stale zamieszkiwała ze swym tatą „do chwili jego śmierci”; chodzi o zamieszkiwanie (i to stale), a nie o towarzyszenie w odchodzeniu z tego świata. Jeżeli Pani zamieszkiwała ze swym tatą stale „do chwili jego śmierci”, to zapewne wstąpiła Pani w prawo najmu (z mocy prawa) – jeżeli zaś nie została spełniona ta przesłanka ustawowa, to Pani nie wstąpiła w prawo najmu.

Wyżej napisałem „zapewne”, bo proszę się liczyć z tym, że dotyczący owego mieszkania aspekt formalny (za życia Pani taty) mógł ulec zmianie. Pani napisała (między innymi) – cytuję: „mieszkała z nim kobieta bez ślubu”. Nie można zupełnie wykluczyć, że owa kobieta stała się (za życia Pani taty) współnajemcą danego mieszkania – jeżeli do tego doszło, to ta pani stała się jedynym najemcą tegoż mieszkania po śmierci Pani taty. Poza tym czasami mają miejsce „ciche śluby”; zapewne sam odpis aktu zgonu (w Polsce wydawany na ogół wkrótce po śmierci człowieka) zawiera prawidłowe dane o stanie cywilnym taty, ale (na wszelki wypadek) sygnalizuję, że w sytuacji zagrożenia śmiercią prawnie dopuszczalne jest zawarcie małżeństwa ze znacznym ograniczeniem formalności – art. 9 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.). W jednym mieszkaniu ludzie bez ślubu żyją dość często i jedynie czasami jest to pożycie „jak mąż i żona” (tradycyjnie określane mianem „konkubinatu”). Podstawowe znaczenie (dla wstąpienia w prawo najmu) ma to, czy owa kobieta jedynie współmieszkała z Pani tatą (np. dla „podzielenia się rachunkami” lub udzielania tacie pomocy), czy też Państwo ci żyli ze sobą „jak mąż i żona” (w ramach związku nieformalnego). W przypadku wspólnego nieformalnego pożycia prawdopodobne może być wstąpienie w prawo najmu przez tę kobietę; być może wspólnie z Panią (jeżeli Pani wstąpiła w prawo najmu) – proszę zwrócić uwagę na to, że wstąpić w prawo najmu po jednym najemcy może więcej niż jeden człowiek.

W zakresie wyzwań organizacyjnych trudno jest doradzać cokolwiek – poza „trzymaniem ręki na pulsie”. Niekiedy spore znaczenie ma to, kto pierwszy zaczyna załatwiać formalności (np. związane z wstąpieniem w prawo najmu). Czasami sprawy są załatwiane zgodnie – zarówno między osobami wspólnie wstępującymi w prawo najmu, jak też w relacjach z wynajmującym lub reprezentującą go administracją. Samo zameldowanie Pani „pod danym adresem” może przemawiać na rzecz wstąpienia w prawo najmu przez Panią, ale proszę się liczyć ze sporem i związanymi z nim okolicznościami – np. z przeprowadzaniem postępowania sprawdzającego na okoliczność Pani rzeczywistego zamieszkiwania w danym mieszkaniu stale „do chwili śmierci” Pani taty (np. przez „rozpytywanie” osób mieszkających w pobliżu). W sytuacji spornej zasadne może okazać się wytoczenie powództwa o ustalenie, że doszło (albo nie doszło) do wstąpienia w prawo najmu – konstrukcję prawną powództwa o ustalenie przewidziano w artykule 189 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), który brzmi: „Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.”. Proszę pamiętać o tym, że obowiązek meldunkowy oznacza obowiązek zameldowania pod adresem rzeczywistego zamieszkiwania.

Wynik Pani starań trudno przewidzieć, bo przecież nie można wykluczyć również starań tamtej kobiety o sformalizowanie stosunku najmu – jeżeli wstąpiła ona w prawo najmu (w takiej sytuacji najem mógłby przysługiwać zarówno jej, jak i Pani). Jak napisałem, podstawowe znaczenie dla wstąpienia przez Panią w prawo najmu ma to, czy Pani mieszkała ze swym tatą „aż do jego śmierci”, a nie samo zameldowanie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem komunalnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Praca okresowa za granicą a ryzyko utraty mieszkania od gminy

Jestem najemcą mieszkania komunalnego od 20 lat. Zameldowany wraz ze mną jest mój syn. Od pewnego czasu pracuję za granicą, do domu przyjeżdżam co kilka...

Usunięcie żony z najmu mieszkania komunalnego po wyprowadzeniu się

Mieszkam w mieszkaniu komunalnym, które otrzymaliśmy razem z żoną i oboje jesteśmy najemcami. Od 2 lat jesteśmy po rozwodzie, była żona...

Jak dokonać zamiany mieszkania komunalnego na spółdzielcze?

Potrzebuję porady w zakresie zamiany mieszkania kwaterunkowego (komunalnego) na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Moja babcia jest głównym...

Przepisanie umowy najmu mieszkania komunalnego na synową

Mieszkam w mieszkaniu komunalnym wraz z 80-letnią teściową, która jest w umowie najemcą tego mieszkania. Mieszka ze mną również mój dorosły...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »