Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem komunalnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy były mąż może wprowadzić się do mieszkania komunalnego po rozwodzie?

Janusz Polanowski • Opublikowane: 2021-03-22

Mieszkam z synem w mieszkaniu komunalnym, gdzie jest także zameldowany mój były mąż. Rozstał się ze swoją partnerką po 12 latach i chce się do nas znowu wprowadzić. Jak mogę się bronić przed wprowadzeniem się byłego męża? To alkoholik, a ja i syn jesteśmy po odwykach i ogromnie boimy się wprowadzki tego człowieka i jego wpływu na nas! Niestety najemcami jesteśmy oboje, dorosły syn zamieszkuje ten lokal. Dodam, że były mąż nie posiada kluczy, jesteśmy po rozwodzie bez winy i podziału majątku. 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Czy były mąż może wprowadzić się do mieszkania komunalnego po rozwodzie?

W tej odpowiedzi (to jest w odpowiedzi głównej) koncentruję się na aspektach prawnych. Dalsze informacje (za których dosłanie dziękuję) pozwalają doprecyzować prawne aspekty tej złożonej oraz stanowiącej dla Pani poważne wyzwanie sytuacji. Trzeba się liczyć ze sporem prawnym, więc aspekty prawne mają kluczowe znaczenie; wiąże się to z konstytucyjną zasadą praworządności – według art. 7 Konstytucji RP, organa władzy państwowej (np. sądy i organy administracji publicznej) są zobowiązane działać na podstawie i w granicach prawa.

Problemy osobiste najemców a prawo do najmu mieszkania

Daleki jestem od niedoceniania przez Panią akcentowanych zagadnień, związanych z uzależnieniem (uzależnieniami). Proponuję je ukazywać w odpowiednim kontekście oraz w odpowiedni sposób (w tym unikając przesady lub czegoś mogącego za przesadę uchodzić). W prawie cywilnym duże znaczenie mają zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Chodzi nie tylko o możność akcentowania znaczenia tych kryteriów ocennych w ramach obrony przed nadużyciem prawa podmiotowego – szczególnie art. 5 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.); np. uprawnienia najemcy do korzystania z najmowanego lokalu wolno traktować jako uprawnienia podmiotowe. Te kryteria są istotne w wykonywaniu uprawnień właścicielskich (art. 140 K.c.), w tym zakresu ochrony własności (art. 222 K.c.). Wspominam o artykule 222 K.c., ponieważ może on mieć odpowiednie zastosowanie przy obronie uprawnień najemcy, z uwagi na art. 690 K.c. („Do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności”.). Właśnie z tym wiąże się ryzyko (dla Pani) oraz szansa (dla współnajemcy) uzyskania możności ponownego korzystania z danego mieszkania przez owego Pana (jako jednego z najemców).

Najemcy lokalu komunalnego

Określenie „główny najemca” ma charakter potoczny. Można być najemcą albo jednym z najemców (to jest współnajemcą); inne osoby (w praktyce na ogół z grona rodzinnego najemcy/najemców) są osobami współmieszkającymi z najemcą (najemcami) – w przypadku najmu lokali mieszkalnych. Zameldowanie (meldunek) nie jest rodzajem tytułu prawnego do mieszkania (lub domu mieszkalnego) – niezależnie od siły przekonań (lub nawet mitów z zagadnieniami meldunkowymi związanych). Szkoda, że dotychczas nie doszło do wymeldowania wspólnajemcy z mieszkania, w którym przestał mieszkać.

Pozbawienie byłego męża posiadania mieszkania

Warto zwrócić uwagę również na posiadanie; ustawowe określenie posiadania (samoistnego oraz zależnego) zawarto w art. 336 K.c. [„Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)”.]. Najemca jest traktowany jako posiadacz zależny (tak zdecydował ustawodawca). Bezprawne pozbawienie posiadania jest prawnie zakazane (art. 343 K.c.). W świetle Pani słów prawdopodobnie współnajemca nie został bezprawnie pozbawiony posiadania. Gdyby jednak nawet został on w przeszłości bezprawnie pozbawiony posiadania, to jedynie w ciągu roku (od czasu bezprawnego pozbawienia posiadania) byłby uprawniony wytoczyć powództwo o przywrócenie posiadania (art. 344 K.c.) – gdyby został pozbawiony posiadania; sam upływ czasu sprawia, że wytoczenie powództwa o przywrócenie posiadania byłoby spóźnione (co należałoby podkreślać w przypadku wytoczenia takiego powództwa). Tak samo byłoby prawnie niedopuszczalne korzystanie przez tego Pana z legalnej samopomocy oraz z legalnej obrony koniecznej (art. 343 K.c.). W przypadku wyważenia drzwi lub innego nagannego zakresu mogłaby wchodzić w grę odpowiedzialność karna, np. za naruszenie miru domowego – art. 193 Kodeksu karnego. Policja nie jest uprawniona rozstrzygać sporów o posiadanie ani o własność; jednakże próba włamania (lub inne naganną, a zwłaszcza groźną, sytuację można by zgłosić na numer alarmowy lub w policyjnej jednostce organizacyjnej).

Dopuszczenie do korzystania z mieszkania – wprowadzki

Z powyższego wynika to, że współnajemca może zostać wpuszczony do mieszkania (np. przez kogoś mieszkającego) lub może być uprawniony wytoczyć powództwo o umożliwienie mu korzystania z tegoż mieszkania (z uwagi na wyżej wskazane: art. 690 K.c. w związku z art. 222 K.c.). W sprawie cywilnej należałoby zachowywać odpowiednią aktywność – art. 230 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo K.c.); odpowiednia aktywność jest przejawem rzeczywistego korzystania z prawa do sądu (mającego wysoką rangę prawną, w tym konstytucyjną). Rzeczywiście sporne sprawy wymagają poważnego traktowania prawnego obowiązku wykazania faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne (art. 6 K.c., art. 232 K.p.c.). Gdyby współnajemca (w świetle dokumentów) wystąpił na drogę sądową, to należałoby podjąć obronę, w tym przedstawiać dowody oraz argumentację związaną z tą trudną i złożoną sytuacją (np. argumentację dotyczącą problemów z uzależnieniami i obaw przed agresją).

Być może wynajmujący (w praktyce: np. administracja lub zarząd domów/mieszkań komunalnych) wypowiedziałby umowę najmu współnajemcy (z uwagi na zaprzestanie przez niego korzystania z tego mieszkania przed laty). Trudno przewidzieć skuteczność takich próśb (wyrażonych na piśmie i być może przedstawionych również w trakcie spotkania z kimś na odpowiednio ważnym stanowisku decyzyjnym). Poważnym wyzwaniem (z Pani perspektywy) mogłoby okazać się to, że wynajmującemu prawdopodobnie zależy na możliwie dużym gronie osób prawnie odpowiadającej za regulowanie czynszu (i opłat z nim związanych). Zmniejszeni liczby najemców skutkowałoby ograniczeniem liczby osób ponoszących odpowiedzialność prawną za regulowanie czynszu i opłat.

Wniosek o wymeldowanie byłego męża

Praktycznie rzecz biorąc, przyda się przynajmniej zawnioskowanie o wymeldowanie drugiego najemcy rzeczonego mieszkania z uwagi na jego wyprowadzenie się przed laty; spełnione zostały prawne przesłanki wymeldowania „z tego adresu” – obowiązek meldunkowy obywateli polskich uregulowano w art. 24 i następnych Ustawy o ewidencji ludności. Być może wniosek o wymeldowanie owego pana przyczyniłby się do wypowiedzenia mu umowy najmu przez wynajmującego. Dowód (na piśmie!) na okoliczność postępowania w sprawie o wymeldowanie współnajemcy mógłby się przydać – np. w przypadku policyjnej interwencji z inicjatywy owego Pana.

Sprawa sądowa jako obrona przed wprowadzeniem się byłego męża

Proszę jednak liczyć się z potrzebą wytoczenia powództwa o ustalenie, że ów pan przestał być jednym z najemców odnośnego mieszkania (a więc o ustalenie, że Pani jest wyłącznym najemcą tegoż mieszkania). Prawną konstrukcję powództwa o ustalenie uregulowano w art. 189 K.p.c. Także w takim postępowaniu należałoby wykazać zasadność Pani żądania (co wskazałem wcześniej). W takim postępowaniu cywilnym wynajmującego należałoby wskazać jako uczestnika postępowania (zwłaszcza w przypadku wcześniejszej odmowy spełnienia Pani prośby o wypowiedzenie umowy najmu drugiemu najemcy).

Skoro współnajemca wyraża życzenie ponownego zamieszkania w danym mieszkaniu, to przydać się może także zawnioskowanie o zabezpieczenie roszczenia (art. 730 i następne K.c.) – np. wskazanie w takim wniosku prośby o zakazanie owemu Panu korzystania z przedmiotowego mieszkania do czasu rozstrzygnięcia sporu przez sąd.

W różnych sprawach można udzielać pełnomocnictw (art. 98 i następne K.c.). Osoba z bliskiego grona rodzinnego (np. dziecko) może być pełnomocnikiem w sprawie cywilnej (art. 87 K.p.c.). Proszę zastanowić się nad tym, czy Pani syn byłby właściwym pełnomocnikiem (z uwagi na jego nastawienie do swego ojca). Proponuję także rozważyć zapytanie w administracji „ePorad 24” o możność skorzystania z pomocy pełnomocnika prawnego.

Niejako na marginesie proponuję rozważyć podjęcie starań o zakupienie mieszkania komunalnego (gdyby było sprzedawane). Wyrażam nadzieję na to, że ta odpowiedź pomoże Pani podejmować oraz właściwie realizować dobre decyzje w związku z wyzwaniem dotyczącym mieszkania komunalnego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

rozwodowy.pl

Szukamy prawnika »