Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem mieszkaniowym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak najkorzystniej przekazać mieszkanie dziecku?

Aleksandra Jocz • Opublikowane: 2021-05-14

Mieszkanie, które posiadam, jest współwłasnością z moją zmarłą żoną. Żona nie pozostawiła testamentu. Jestem samotnym wdowcem i mam jedyną córkę, której chcę to mieszkanie przekazać. Czy korzystniej jest zrobić to teraz poprzez notarialny akt darowizny, czy może pozostawić sprawę do postępowania spadkowego po mojej śmierci?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak najkorzystniej przekazać mieszkanie dziecku?

Dziedziczenie ustawowe

Zgodnie z Kodeksem cywilnym (K.c.) po śmierci żony dziedziczy Pan wspólnie z córką po połowie. A zatem Pan posiada połowę mieszkania (co wynika ze współwłasności majątkowej z żoną, jeśli oczywiście mieszkanie to stanowiło przedmiot współwłasności, a nie stanowiło przykładowo wyłącznej własność żony nabytej jeszcze przed ślubem), oraz z części żony zarówno Pan, jak i córka posiadacie po połowie udziału żony. Łącznie więc Pan posiada 3/4 udziału w mieszkaniu, a córka 1/4.

Potwierdzenie nabycia spadku w sądzie lub u notariusza

Spadek nabywa się z chwilą jego otwarcia, czyli z chwilą śmierci spadkodawcy. A zatem Pan i córka niejako już nabyliście spadek po żonie. Niemniej jednak, aby to nabycie zostało potwierdzone i aby przykładowo można było wykreślić zmarłą żonę z księgi wieczystej (lub zawierać umowy odnośnie nieruchomości), należy uzyskać potwierdzenie nabycia spadku. Można je otrzymać na dwa sposoby – poprzez sprawę sądową (wówczas nabywa się sądowe stwierdzenie nabycia spadku) lub poprzez wizytę u notariusza (poprzez uzyskanie notarialnego poświadczenia dziedziczenia – można tę instytucję stosować, gdy między spadkobiercami nie ma sporu co do dziedziczenia) i następnie dział spadku.

Oczywiście nie ma w przepisach nałożonego obowiązku uzyskiwania stwierdzenia nabycia spadku (lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia) i taka zmarła osoba może widnieć w księgach wieczystych nieruchomości jeszcze przez wiele lat po śmierci. Jednakże w Państwa sytuacji, gdy jesteście Państwo całkowicie zgodni co do przeznaczenia nieruchomości po Panu i Pana żonie – wydaje mi się, że najkorzystniej będzie uporządkować tę kwestię i udać się do notariusza celem uzyskania notarialnego poświadczenia dziedziczenia i działu spadku po żonie. Wymagana będzie u notariusza obecność zarówno Pana, jak i córki (czyli wszystkich osób wchodzących w krąg spadkobierców). Spowoduje to, że będzie można doprowadzić wszelkie kwestie formalne po żonie do końca i wówczas Pan i córka będziecie współwłaścicielami nieruchomości.

Darowizna udziału w mieszkaniu na rzecz dziecka

Nie stoi nic na przeszkodzie, aby już teraz notarialnie darował Pan córce swój udział w mieszkaniu. Może Pan to jak najbardziej zrobić. Wówczas córka musi jedynie pamiętać, aby w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny złożyć w urzędzie skarbowym druk SD-Z2, tj. zgłosić otrzymanie darowizny, aby zwolnić się z obowiązku uiszczenia podatku od darowizny.

Jeśli zaś nie daruje Pan teraz córce mieszkania, po Pana śmierci córka, jako jedyna spadkobierczyni, będzie musiała udać się do notariusza (lub sądu) i powtórzyć te czynności, które teraz Pan i córka powinni dokonać w związku ze śmiercią żony. Wówczas u notariusza będzie wymagana jedynie obecność córki (bo będzie jedyną spadkobierczynią). W terminie 6 miesięcy od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (lub uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku – w przypadku drogi sądowej) córka również będzie musiała złożyć w US druk SD-Z2, aby zwolnić się z obowiązku uiszczenia podatku od spadku.

Umowa dożywocia

W zasadzie więc obie te drogi prowadzą do tego samego – za każdym razem konieczna jest wizyta u notariusza. Oczywiście z tą różnicą, że jeśli teraz daruje Pan córce swój udział w mieszkaniu, będzie ona jedynym właścicielem, Pan zaś nie będzie miał w zasadzie żadnego prawa do nieruchomości. Warto w takim przypadku zastanowić się, czy nie będzie korzystniejsze ewentualne zawarcie umowy dożywocia (przeniesienie własności nieruchomości przy jednoczesnym zapewnieniu dożywotniego prawa zamieszkiwania w mieszkaniu), uregulowanej w art. 908 K.c.:

§ 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

§ 3. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości.”

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

rozwodowy.pl

Szukamy prawnika »