Kategoria: Mieszkanie komunalne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem komunalnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jakie mam szanse na zatrzymanie mieszkania komunalnego?

Janusz Polanowski • Opublikowane: 2019-06-12

W mieszkaniu komunalnym po rewitalizacji mieszkała moja mama, która ostatnio zmarła. W mieszkaniu zameldowana jest wnuczka, która opiekowała się babcią. Nie zdążyłam jeszcze wykupić tego mieszkania. Jakie mam szanse na zatrzymanie mieszkania komunalnego i ewentualny wykup (taka była wola mojej mamy)?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Szczegolowa i szybka odpowiedz, w tym wszystkie dodatkowe pytania. Polecam
Irena, lekarka
Odpowiedź na pytanie wraz z dopytaniem była wyczerpująca i trafiająca w sedno sprawy.Znakomity serwis , szybka odpowiedź która zmieniłamój pogląd na sprawę. Bardzo polecam.
Robert, rzemieslnik
Bardzo dziękuję za rzeczową i wyczerpującą odpowiedź.
Bożena
Dziękuję bardzo za rzetelne i przydatne odpowiedzi na wszystkie moje pytania. Polecam ePorady24 każdemu, kto potrzebuje fachowej pomocy. Bardzo ważnym elementem jest to, że można zadawać wiele dodatkowych pytań w cenie ustalonej na początku, która jest naprawdę przystępna. W trakcie mojej sprawy nasuwało mi się mnóstwo pytań, które wysyłałam i za każdym razem otrzymywałam szybką, jasną odpowiedź. 
Aneta
Jestem zadowolona z tej opinii. W sposób szeroki i konkretny zostało opisane i wyjaśnione całe zdarzenie.
Elżbieta, 65 lat

Podstawowe znaczenie dla wstąpienia w prawo najmu ma art. 691 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.), który stanowi:

„§ 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

§ 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

§ 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.

§ 4. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały.

§ 5. Przepisów § 1-4 nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.”

Niestety (z perspektywy wnuczki) wnuczęta są poza gronem osób uprawnionych do wstąpienia w prawo najmu – poza jednym wyjątkiem: obowiązkiem alimentacyjnym najemcy wobec wnuczka/wnuczki, z najemcą zamieszkującego/zamieszkującej. W świetle art. 691 K.c., nie doszło do wstąpienia w prawo najmu przez wnuczkę (zapewne będącą Pani córką). Od woli decydentów (w danej gminie) zależy to, czy wnuczka otrzyma przydział lokalu – aktualne wyzwania finansowe gmin skłaniają do wniosku, że chodzić może o decyzje osób na kluczowych stanowiskach.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Wnuczka Pani mamy może podjąć starania o przydział lokalu. Jeżeli stanie się najemcą, to być może właściciel lokalu umożliwi jego wykupienie. Gminy (właściciele mieszkań komunalnych) dysponują sporym zakresem władztwa wobec składników swego mienia (w tym lokali mieszkalnych). Ich uprawnienia właścicielskie – ogólnie określone w art. 140 K.c. – są ograniczone dalszymi przepisami prawnymi. Rangę ustawową mają np. przepisy zawarte w: ustawie o ochronie praw lokatorów… (w tym odnośnie do najmu) oraz w ustawie o gospodarce nieruchomościami (np. co do zbywania lokali komunalnych). Gospodarowanie mieniem gminnym (w tym mieszkaniami komunalnymi) powinno być regulowane także uchwałami rad gmin – to dotyczy zarówno wynajmowania mieszkań komunalnych, jak i ich sprzedaży (gminy nie mają ustawowego obowiązku wyzbywania się mieszkań do nich należących). Proponuję sprawdzić (np. przy pomocy gminnych stron internetowych) treść właściwych uchwał – aktualnie zwłaszcza odnośnie do możliwości uzyskania przydziału przez wnuczkę (być może później uzyskałaby ona, już jako najemca mieszkania, uprawnienie do jego nabycia).

Zagadnienie rewitalizacji – w zakresie uregulowanym ustawą o gospodarce nieruchomościami – bardziej dotyczy uprawnień gmin (np. z tytułu opłaty adiacenckiej), niż uprawnień innych osób (nawet sprzedaż mienia gminnego w celu rewitalizacji może mieć na celu obniżenie kosztów przez gminy ponoszonych).

Pani mama mieszkała w cudzym mieszkaniu – a nie we własnym (w rozumieniu prawa własności). W testamencie (art. 941 i następne K.c.) zaś wolno rozrządzić własnym majątkiem – a nie cudzym (np. należącym do jakiejś gminy mieszkaniem). Jeżeli Pani mama pozostawiła po sobie testament z wolą, co do mieszkania komunalnego, to takie oświadczenie może mieć najwyżej znaczenie opinii (która być może na kogoś wpłynie) – bez skutku prawnego dla cudzego (to jest gminnego) mieszkania.

Uprawnienie do nabycia mieszkania komunalnego – na warunkach preferencyjnych (w tym z zastosowaniem bonifikaty) – przysługiwać może najemcy (najemcom) określonego mieszkania komunalnego. Jeżeli wnuczka stanie się najemcą mieszkania komunalnego (odnośnego albo jakiegoś innego), to być może będzie przysługiwało jej uprawnienie do kupienia takiego mieszkania komunalnego. Pani – z perspektywy najmu lokalu komunalnego – jest osobą trzecią, więc prawnie bezprzedmiotowe jest rozważanie nabycia (na zasadach preferencyjnych) przez Panią mieszkania komunalnego, którego ktoś inny był (jest albo będzie) najemcą; tym bardziej bezprzedmiotowe byłoby rozważanie „zatrzymania” go.

Poważne względy (w tym: prawne, ekonomiczne oraz dotyczące praktyki życiowej) przemawiają za niezwłocznym (to jest bez zbędnej zwłoki) zawarciem porozumienia z właścicielem odnośnego mieszkania komunalnego – albo co do uzyskania przydziału na rzecz Pani córki (z czym wiązałoby się zawarcie umowy najmu), albo odnośnie do opuszczenia mieszkania i „zdania kluczy” (wraz ze sporządzeniem protokołu zdawczo-odbiorczego). Przysługujący Pani mamie najem ustał wraz z jej śmiercią. Niejako samo przez się zrozumiałe jest to, że potrzeba trochę czasu na opróżnienie mieszkania albo na doprowadzenie do zawarcia nowej umowy najmu (być może z wnuczką). Jednak proponuję unikać zbędnego zwlekania, ponieważ właściciel mieszkania lub ktoś go reprezentujący (np. jakaś administracja lub jakiś zarząd budynków) mógłby zażądać (przewidzianego w art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów…) odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, a nawet wytoczyć powództwo o eksmisję (z czym prawdopodobnie wiązałyby się dodatkowe koszty).

Według przepisów o obowiązku meldunkowym (aktualnie zawartych w ustawie o ewidencji ludności), obowiązek meldunkowy oznacza np. bycie zameldowanym pod adresem zamieszkania (szczególnie zamieszkania na stałe). Niezależnie od siły i popularności mitów na tematy meldunkowe, zameldowanie nie jest tytułem prawnym do lokalu; chodzi o ważne zagadnienie – ale nie o rodzaj tytułu prawnego.

Zdaję sobie sprawę z tego, że przedstawione w tej odpowiedzi informacje mogą odbiegać od Pani oczekiwań. Moim obowiązkiem jest przedstawić prawne aspekty sytuacji – niezależnie od (ewentualnych) ocen stanu prawnego (a przepisy prawne mają różną jakoś, nawet w zakresie jakości legislacyjnej). Niekiedy ludzie żałują tego, że sfinansowali wykupienie mieszkania na dane osobowe innej osoby (np. wcześniejszego najemcy mieszkania komunalnego); wiąże się z tym wiele nieporozumień, a niekiedy sporów prawnych (np. dotyczących darowizn i zachowku); nawet w tym zakresie trudno uznać przepisy obowiązujące za ułatwiające unikanie sporów prawnych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem komunalnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »