Kategoria: Mieszkanie spółdzielcze

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem spółdzielczym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pobyt w zakładzie karnym a lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego – czy można przekazać rodzinie?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-05-01

Przed 13 laty syn w kupił na kredyt samochód, niestety po roku przestał go spłacać i wyjechał. Pisma, które przychodziły, były do odbioru osobistego, więc nie mając pełnomocnictwa od syna, nie mogłam ich podjąć. Teraz przyszło pismo od komornika sądowego (pewnie z nakazem płatności). Syn jest kawalerem, majątku osobistego nie posiada, a co gorsza, przebywa w zakładzie karnym (6 lat pozbawienia wolności). Posiadamy mieszkanie lokatorskie, którego on jest głównym lokatorem. Na wniosek prokuratora został z niego wymeldowany 9 lat temu. Czy spółdzielnia może pozbawić mnie lokum? Czy syn może się zrzec członkostwa w spółdzielni na moją rzecz? Z tego, co czytałam, mieszkanie lokatorskie nie jest egzekwowalne, ale wkład już tak. Co w tej sytuacji zrobić?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Szczegolowa i szybka odpowiedz, w tym wszystkie dodatkowe pytania. Polecam
Irena, lekarka
Odpowiedź na pytanie wraz z dopytaniem była wyczerpująca i trafiająca w sedno sprawy.Znakomity serwis , szybka odpowiedź która zmieniłamój pogląd na sprawę. Bardzo polecam.
Robert, rzemieslnik
Bardzo dziękuję za rzeczową i wyczerpującą odpowiedź.
Bożena
Dziękuję bardzo za rzetelne i przydatne odpowiedzi na wszystkie moje pytania. Polecam ePorady24 każdemu, kto potrzebuje fachowej pomocy. Bardzo ważnym elementem jest to, że można zadawać wiele dodatkowych pytań w cenie ustalonej na początku, która jest naprawdę przystępna. W trakcie mojej sprawy nasuwało mi się mnóstwo pytań, które wysyłałam i za każdym razem otrzymywałam szybką, jasną odpowiedź. 
Aneta
Jestem zadowolona z tej opinii. W sposób szeroki i konkretny zostało opisane i wyjaśnione całe zdarzenie.
Elżbieta, 65 lat

Ocena prawna

  1. Art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2013.1222 t.j. z dnia 2013.10.17): Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.
  2. Art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2013.1222 t.j. z dnia 2013.10.17): Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może należeć do jednej osoby albo do małżonków.
  3. Art. 27 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U.2017.1560 t.j. z dnia 2017.08.22): § 1. Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne.
    § 2. Wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania członkostwa.
    § 3. Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez członka wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów.
  4. Art. 29 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U.2017.1560 t.j. z dnia 2017.08.22): Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej oraz z tytułu zwrotu wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat.
  5. Art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2013.1222 t.j. z dnia 2013.10.17): ust. 2 – W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu. Ust – 2a. pkt. 2 Spółdzielnia nie przenosi odrębnej własności lokalu, jeżeli: osoba, o której mowa w art. 15 ust. 2, zgłosi roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu.
  6. Art. 15. ust. 2. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2013.1222 t.j. z dnia 2013.10.17): W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim.

Stan prawny

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest prawem majątkowym, ściśle związanym z osobą uprawnionego. Artykuł 9 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych określa kolejne cechy lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Jest to prawo obligacyjne i jako prawo do używania lokalu jest ono niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji. Członek nie może więc podejmować żadnych decyzji dotyczących zmiany osób, którym prawo to przysługuje, ani dokonywać obciążeń, których skutkiem miałoby być przejście lokatorskiego prawa do lokalu na inne osoby.

Zgodnie z art. 27 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze – członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne. Paragraf 2 i 3 wskazują, iż wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania członkostwa. Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez członka wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów. Roszczenie o zwrot wniesionego wkładu mieszkaniowego powstaje w przypadku utraty członkostwa w spółdzielni, a w konsekwencji wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawo do lokalu. W celu zaspokojenia swoich wierzytelności wierzyciel członka spółdzielni może sam doprowadzić do tego, że członkostwo w spółdzielni ustanie. W konsekwencji wygaśnie prawo do lokalu i były członek spółdzielni stanie się jej wierzycielem z tytułu wkładu. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów. Należy jednak pamiętać, że roszczenie o zwrot wniesionego wkładu na podstawie art. 29 § 1 Prawa spółdzielczego przedawnia się po upływie 3 lat od dnia jego wymagalności.

Artykuł 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych wskazuje, iż w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu. Natomiast ustęp 2a. pkt. 2 ww. ustawy umożliwia spółdzielni nieprzeniesienie odrębnej własności lokalu, jeżeli osoba, o której mowa w art. 15 ust. 2, zgłosi roszczenie o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu. Artykuł 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych nakazuje w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim.

Podsumowanie

Udzielając odpowiedzi na postawione pytania, należy stwierdzić, że Pani syn, któremu przysługuje lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nie może podejmować decyzji dotyczącej zmiany osób, którym to prawo przysługuje, ani dokonywać obciążeń, których skutkiem miałoby być przejście tego prawa na inną osobę. W związku z tym nie jest możliwe bezpośrednie przeniesienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego z syna na Panią.

Istnieje możliwość egzekucji komorniczej z wkładu wniesionego przez członka w przypadku jej bezskuteczności. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy wierzyciel wykorzysta swoje uprawnienie w pozbawieniu członka lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub gdy prawo do lokalu mieszkalnego wygaśnie na innej podstawie. Gdy to się stanie, wierzyciel będzie miał możliwość wyegzekwowania długu z wkładu po zaspokojeniu roszczeń względem spółdzielni mieszkaniowej.

Gdy lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygaśnie, spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu. Przepisy prawa przewidują jednak, iż w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim, czyli Pani. Niniejsze stanowisko opiniującego znajduje potwierdzenie w obowiązujących aktach prawnych, orzeczeniach oraz poglądach doktryny.

W mojej ocenie może Pani poinformować komornika o przebywaniu syna w zakładzie karnym i o fakcie, iż nie jest Pani uprawniona do przyjmowania korespondencji i działania w jego imieniu. Zalecam również kontakt z synem, ponieważ po otrzymaniu przez niego korespondencji będą Państwo mogli przedyskutować problem i ustalić jakieś kroki działania w tym zakresie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem spółdzielczym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »