Montaż monitoringu na klatce schodowej – wspólnota i spółdzielnia

Czy monitoring na klatce schodowej jest legalny?

Tak. Nie ma ogólnego zakazu stosowania monitoringu w częściach wspólnych budynku mieszkalnego. Sama chęć poprawy bezpieczeństwa nie wystarcza jednak do ustawienia kamer w dowolnym miejscu i nagrywania wszystkiego, co dzieje się na klatce.

Przy ocenie legalności trzeba przejść przez dwa niezależne etapy:

• zarząd nieruchomością – ustalić, kto ma prawo zdecydować o zamontowaniu urządzeń na ścianach, suficie lub innych częściach wspólnych i ponieść związane z tym koszty,
• ochrona danych i prywatności – ustalić, czy istnieje podstawa przetwarzania wizerunku, czy kamery są rzeczywiście potrzebne, co obejmują, jak długo przechowywane są nagrania i kto ma do nich dostęp.

Klatka schodowa, korytarz, wejście do budynku czy wspólny hol są co do zasady elementami nieruchomości wspólnej, ponieważ nie służą wyłącznie do użytku jednego właściciela. Właściciel pojedynczego mieszkania nie może więc traktować ściany na korytarzu tak jak ściany wewnątrz swojego lokalu.

Podobny problem rozgraniczenia uprawnień właściciela lokalu i wspólnoty pojawia się przy innych ingerencjach technicznych. Szerzej zasady te omawia artykuł dotyczący tego, kiedy potrzebna jest zgoda wspólnoty na roboty w części wspólnej budynku.

Wspólnota mieszkaniowa – kto może zdecydować o kamerach?

W budynku, w którym liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż trzy, działa model zarządu przewidziany w ustawie o własności lokali. Zarząd albo zarządca może samodzielnie wykonywać czynności zwykłego zarządu. Czynności przekraczające ten zakres wymagają natomiast uchwały właścicieli lokali oraz udzielenia zarządowi odpowiedniego umocowania do wykonania uchwały.

Ustawa o własności lokali nie wymienia monitoringu wprost w katalogu z art. 22 ust. 3, ale katalog ten nie jest zamknięty. W orzecznictwie dotyczącym wspólnot mieszkaniowych wprowadzenie monitoringu było traktowane jako czynność przekraczająca zwykły zarząd. Ma to uzasadnienie szczególnie wtedy, gdy instalowany jest trwały system obejmujący nieruchomość wspólną, powstają nowe koszty, zawierana jest umowa z zewnętrznym wykonawcą, a funkcjonowanie systemu ingeruje w prywatność osób korzystających z budynku.

Uchwała właścicieli, a nie zgoda każdego mieszkańca

W typowej wspólnocie nie trzeba uzyskać jednomyślności wszystkich mieszkańców. Uchwały właścicieli zapadają zasadniczo większością głosów liczoną według wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, chyba że zastosowanie ma szczególna reguła wynikająca z ustawy lub umowy właścicieli.

Trzeba przy tym rozróżnić mieszkańca od właściciela lokalu. Najemca, pełnoletnie dziecko właściciela czy osoba faktycznie mieszkająca w lokalu nie uzyskuje z tego powodu prawa głosu nad uchwałą wspólnoty. Może natomiast mieć uprawnienia wynikające z RODO jako osoba nagrywana. Właściciel może również działać przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika.

Uchwała może zostać podjęta na zebraniu, w drodze indywidualnego zbierania głosów albo przy połączeniu tych trybów. Zarząd nie powinien natomiast najpierw uruchamiać stałego monitoringu przekraczającego zwykły zarząd, a dopiero później szukać dla niego podstawy w uchwale.

Mała wspólnota obejmująca najwyżej trzy lokale

Inaczej wygląda sytuacja, gdy liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych nie jest większa niż trzy. Zgodnie z art. 19 ustawy o własności lokali do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się wtedy odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.

Jeżeli zamontowanie monitoringu zostanie zakwalifikowane jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, zastosowanie ma art. 199 Kodeksu cywilnego i potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Gdy zgody nie ma, współwłaściciele posiadający co najmniej połowę udziałów mogą zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie. Nie należy więc automatycznie przenosić zasady głosowania większością udziałów z dużej wspólnoty na budynek obejmujący dwa lub trzy lokale.

Co powinna określać uchwała o monitoringu?

Uchwała nie powinna ograniczać się do zdania, że właściciele zgadzają się na kamery. Im precyzyjniej określony zostanie zakres inwestycji, tym mniejsze ryzyko późniejszego sporu o kompetencje zarządu. W szczególności warto ustalić:

• cel wprowadzenia monitoringu, np. ochronę osób i mienia przed powtarzającymi się kradzieżami lub dewastacją,
• obszary, w których mogą zostać zamontowane kamery,
• sposób finansowania instalacji i późniejszej obsługi,
• upoważnienie zarządu do zawarcia umowy z wykonawcą, jeśli jest potrzebne,
• czy system ma jedynie umożliwiać podgląd, czy również rejestrować obraz,
• podstawowe założenia dotyczące dostępu do systemu.

Nie wszystkie szczegóły wynikające z RODO muszą znajdować się bezpośrednio w uchwale. Okres retencji, procedura udostępniania nagrań, upoważnienia czy środki bezpieczeństwa mogą zostać uregulowane w odrębnej dokumentacji. Ważne jest natomiast, aby taka dokumentacja rzeczywiście powstała przed uruchomieniem systemu.

Mechanizm decydowania o ingerencji właściciela w elementy wspólne można zobaczyć również na przykładzie spraw dotyczących montażu klimatyzacji w bloku. Przy monitoringu dochodzi jednak dodatkowa warstwa prawna: stałe przetwarzanie danych osób przechodzących przez obserwowaną przestrzeń.

Spółdzielnia mieszkaniowa – nie zawsze obowiązują zasady takie jak we wspólnocie

W budynku spółdzielczym pierwszym krokiem jest ustalenie statusu prawnego nieruchomości i poszczególnych lokali. Sam fakt, że budynek potocznie nazywany jest spółdzielczym, nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto może zdecydować o monitoringu.

Możliwe są między innymi sytuacje, w których lokale zajmowane są na podstawie spółdzielczych praw do lokali, część lokali stanowi odrębną własność, a spółdzielnia pozostaje współwłaścicielem nieruchomości albo własność wszystkich lokali została już wyodrębniona.

Zgodnie z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest co do zasady wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony. Przepisy ustawy o własności lokali dotyczące zarządu nie mają tu zastosowania w pełnym zakresie, ale odpowiednio stosuje się między innymi art. 22 tej ustawy. Oznacza to, że również w takim reżimie ma znaczenie rozróżnienie czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczających jego zakres.

Jednocześnie art. 27 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wyłącza generalne stosowanie przepisów o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli, z przewidzianymi w ustawie wyjątkami. Nie można więc przyjąć prostego założenia, że w każdym budynku zarządzanym przez spółdzielnię wystarczy przeprowadzić identyczne głosowanie jak w zwykłej wspólnocie.

Jeżeli własność wszystkich lokali w danej nieruchomości została wyodrębniona, art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewiduje przejście na zasady ustawy o własności lokali. Obecne przepisy pozwalają jednak większości właścicieli liczonej według udziałów, w terminie trzech miesięcy od wyodrębnienia ostatniego lokalu, podjąć uchwałę o dalszym odpowiednim stosowaniu zasad z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Dlatego przed oceną konkretnego monitoringu trzeba sprawdzić przynajmniej:

• kto jest właścicielem budynku i nieruchomości wspólnej,
• jaki tytuł prawny ma osoba kwestionująca monitoring,
• czy wszystkie lokale zostały już wyodrębnione,
• czy została podjęta uchwała dotycząca dalszego stosowania art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych,
• jaki organ spółdzielni jest właściwy według ustawy, statutu i obowiązujących regulaminów.

Ankieta przeprowadzona wśród mieszkańców może być pomocna organizacyjnie, ale sama popularność pomysłu nie zastępuje prawidłowej decyzji właściwego organu ani wymogów dotyczących ochrony danych.

RODO – uchwała lub decyzja spółdzielni nie wystarcza do legalnego nagrywania

Uchwała wspólnoty rozstrzyga problem zarządu nieruchomością, ale nie jest sama w sobie podstawą prawną przetwarzania wizerunku każdej osoby przechodzącej przez klatkę. Analogicznie decyzja właściwego organu spółdzielni nie zwalnia spółdzielni z obowiązków administratora danych.

Jeżeli na nagraniu można rozpoznać konkretną osobę, jej wizerunek stanowi dane osobowe. Rejestracja, zapis, odtwarzanie, kopiowanie czy przekazywanie nagrań jest przetwarzaniem danych w rozumieniu RODO.

Prawnie uzasadniony interes zamiast zgody wszystkich osób

W przypadku monitoringu części wspólnych najczęściej rozważaną podstawą jest art. 6 ust. 1 lit. f RODO, czyli prawnie uzasadniony interes administratora lub osób trzecich. Ochrona mieszkańców, zabezpieczenie budynku przed kradzieżami, włamaniami i dewastacją może stanowić taki interes.

Nie oznacza to jednak, że wystarczy wpisać w dokumentacji słowo bezpieczeństwo. Administrator powinien przeprowadzić rzeczywistą ocenę obejmującą trzy elementy:

1. istnienie prawnie uzasadnionego interesu – cel musi być konkretny i aktualny, a nie wyłącznie hipotetyczny,
2. niezbędność monitoringu – trzeba ocenić, czy cel można racjonalnie osiągnąć w sposób mniej ingerujący w prywatność,
3. wyważenie interesów – korzyść dla bezpieczeństwa trzeba zestawić z prawami i uzasadnionymi oczekiwaniami osób nagrywanych.

Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 11 grudnia 2019 r. w sprawie C-708/18 dotyczącej kamer w częściach wspólnych budynku mieszkalnego uznał, że ochrona osób i mienia może uzasadniać monitoring bez zgody osób nagrywanych, o ile spełnione są przesłanki prawnie uzasadnionego interesu. Orzeczenie zapadło jeszcze na tle poprzedniej dyrektywy o ochronie danych, ale zastosowany w nim test interesu, niezbędności i wyważenia pozostaje istotny przy stosowaniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO.

Dowodami przemawiającymi za rzeczywistą potrzebą systemu mogą być na przykład wcześniejsze kradzieże, zniszczenia, włamania do piwnic, powtarzające się wtargnięcia osób obcych, zgłoszenia mieszkańców lub interwencje policji. Nie zawsze trzeba czekać na poważne zdarzenie, ale im bardziej ingerujący ma być monitoring, tym mocniejszego uzasadnienia wymaga.

Kto jest administratorem nagrań?

Administratorem jest podmiot, który ustala cele i sposoby przetwarzania danych. Jeżeli to wspólnota zdecydowała o celu systemu, zakresie monitorowania i zasadach jego działania, co do zasady administratorem będzie wspólnota mieszkaniowa. W analogicznej sytuacji w zasobach spółdzielczych administratorem może być spółdzielnia.

Zarządca nieruchomości, firma ochroniarska albo dostawca systemu nie stają się automatycznie administratorami tylko dlatego, że technicznie obsługują rejestrator. Jeżeli przetwarzają nagrania wyłącznie na polecenie administratora, mogą być podmiotami przetwarzającymi i wtedy zastosowanie ma art. 28 RODO oraz odpowiednia umowa powierzenia. Rzeczywisty podział ról trzeba jednak ocenić na podstawie zawartych umów i faktycznych kompetencji.

Jak ustawić kamery, żeby monitoring był proporcjonalny?

Najczęstszym błędem jest objęcie kamerami większego obszaru, niż wymaga deklarowany cel. Jeżeli problemem są włamania przez drzwi wejściowe, trudno uzasadnić automatyczne śledzenie całego korytarza i wszystkich drzwi do mieszkań. Jeżeli do zniszczeń dochodzi przy wejściu do piwnicy, kamera nie powinna z tego powodu rejestrować wnętrza mieszkań po otwarciu drzwi.

Przed montażem trzeba ustalić pole widzenia każdej kamery. W razie potrzeby powinny zostać zastosowane maski prywatności zasłaniające fragmenty obrazu, których rejestracja nie jest potrzebna.

Szczególnej ostrożności wymagają kamery skierowane:

• bezpośrednio na drzwi konkretnego mieszkania w sposób pozwalający analizować wszystkie wejścia i wyjścia jego mieszkańców,
• na okna lokali albo w sposób pozwalający zajrzeć do ich wnętrza,
• na sąsiednią nieruchomość, która nie jest objęta celem systemu,
• na szeroki fragment ulicy lub chodnika, jeżeli dla ochrony wejścia wystarcza znacznie węższy kadr.

Nagrywanie dźwięku jest jeszcze bardziej ingerujące w prywatność niż sam obraz. W typowym monitoringu klatki schodowej bardzo trudno wykazać, że rejestrowanie rozmów jest niezbędne dla ochrony budynku. Funkcja mikrofonu powinna więc zasadniczo zostać wyłączona, chyba że administrator potrafi wykazać szczególne okoliczności i odrębną konieczność jej zastosowania.

Oznaczenie monitoringu, czas przechowywania i dostęp do nagrań

Legalność samej instalacji to dopiero początek obowiązków administratora. Przed wejściem w obszar obserwowany osoba powinna móc łatwo zorientować się, że znajdzie się w zasięgu monitoringu.

Tabliczka nie powinna ograniczać się do symbolu kamery

Europejska Rada Ochrony Danych rekomenduje warstwowy obowiązek informacyjny. Pierwsza warstwa powinna być widoczna jeszcze przed wejściem do monitorowanego obszaru i zawierać najważniejsze informacje, w tym co najmniej wskazanie administratora i celu przetwarzania oraz informację, gdzie można znaleźć pełną klauzulę dotyczącą zasad monitoringu i praw osoby nagrywanej.

Pełna informacja powinna odpowiadać wymaganiom art. 13 RODO. Sam piktogram kamery i napis obiekt monitorowany nie wystarczają do wykonania wszystkich obowiązków informacyjnych.

Nie istnieje jeden ustawowy termin typu 30 dni lub trzy miesiące

RODO nakazuje przechowywać dane nie dłużej, niż jest to niezbędne do celu, dla którego zostały zebrane. W odniesieniu do zwykłego monitoringu wspólnoty lub spółdzielni nie istnieje uniwersalny przepis nakazujący przechowywanie wszystkich nagrań przez 30 dni, trzy miesiące albo inny stały okres.

Europejska Rada Ochrony Danych wskazuje w swoich wytycznych dotyczących urządzeń wideo, że w wielu przypadkach nagrania służące ochronie mienia powinny być automatycznie usuwane już po kilku dniach, a okres dłuższy niż około 72 godziny wymaga silniejszego uzasadnienia. Nie jest to jednak ustawowy termin 72 godzin. Administrator powinien dobrać retencję do rzeczywistego czasu potrzebnego na ujawnienie zdarzenia i zabezpieczenie materiału.

Jeżeli w okresie normalnej retencji dojdzie do włamania, zniszczenia mienia albo innego incydentu, odpowiedni fragment nagrania może zostać wyodrębniony i przechowywany dłużej, gdy jest potrzebny do ustalenia odpowiedzialności, dochodzenia roszczeń albo przekazania uprawnionemu organowi. Nie uzasadnia to jednak przechowywania całego archiwum bez ograniczenia.

Dostęp do nagrań powinien być ograniczony

Nie jest prawidłową praktyką zapewnianie wszystkim mieszkańcom stałego dostępu do podglądu albo wysyłanie nagrań na wspólną grupę internetową. Administrator powinien określić, kto może oglądać i kopiować materiał, w jakich sytuacjach oraz jak dokumentowany jest dostęp.

Należy także zastosować odpowiednie środki bezpieczeństwa z art. 32 RODO, takie jak kontrola dostępu do rejestratora, indywidualne upoważnienia, bezpieczne hasła, aktualizacja urządzeń i ochrona przed zdalnym dostępem osób nieuprawnionych. Zakres środków zależy od używanego systemu i skali ryzyka.

Oceny skutków dla ochrony danych z art. 35 RODO nie trzeba automatycznie wykonywać dla każdej pojedynczej kamery na klatce. Jest ona jednak obowiązkowa, gdy rodzaj przetwarzania może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób. RODO wprost wymienia systematyczne monitorowanie na dużą skalę miejsc dostępnych publicznie jako przypadek wymagający takiej oceny. Rozbudowany system osiedlowy może więc wymagać innej analizy niż jedna kamera przy wejściu.

Kamera przy drzwiach mieszkania – czy właściciel może ją zamontować sam?

Osobna sytuacja powstaje wtedy, gdy kamera nie jest elementem systemu wspólnoty lub spółdzielni, lecz chce ją zamontować jeden mieszkaniec, na przykład nad drzwiami swojego lokalu.

Najpierw trzeba rozstrzygnąć kwestię własnościową. Jeżeli urządzenie ma zostać przytwierdzone do ściany, sufitu lub innego elementu nieruchomości wspólnej, właściciel lokalu nie powinien zakładać, że może dowolnie dysponować tym miejscem. Zakres wymaganej zgody zależy od charakteru instalacji oraz reżimu zarządu budynkiem.

Następnie trzeba ocenić zakres obserwacji. Wyjątek dotyczący przetwarzania danych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze jest interpretowany wąsko. Kamera systematycznie obejmująca wspólny korytarz, sąsiadów i osoby odwiedzające inne lokale może podlegać RODO mimo tego, że została kupiona i zamontowana prywatnie.

Szczególnie problematyczny jest system pozwalający jednemu mieszkańcowi przez całą dobę kontrolować, kto wchodzi i wychodzi z mieszkania sąsiada. Sam argument o ochronie własnych drzwi nie usprawiedliwia automatycznie obserwacji znacznie szerszej niż potrzebna. Pole widzenia należy ograniczyć, a niepotrzebne fragmenty obrazu zamaskować. Rejestracja dźwięku dodatkowo zwiększa ryzyko naruszenia prawa.

W 2026 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych informował również o postępowaniu dotyczącym prywatnego monitoringu rejestrującego obraz i dźwięk z obszaru wykraczającego poza własną posesję. Przypadek ten pokazuje, że prywatny charakter urządzenia nie wyłącza odpowiedzialności za przetwarzanie danych innych osób.

Co zrobić, gdy monitoring został wprowadzony bez podstawy albo narusza prywatność?

Sposób działania zależy od rodzaju zarzutu. Inne środki służą do podważenia uchwały wspólnoty, inne do wykonania praw z RODO, a jeszcze inne mogą być potrzebne w razie naruszenia dóbr osobistych.

Na początek warto ustalić na piśmie:

• kto jest administratorem danych z monitoringu,
• na podstawie jakiej uchwały lub decyzji zainstalowano system,
• jaki jest deklarowany cel i podstawa prawna przetwarzania,
• które miejsca obejmują kamery,
• jak długo przechowywane są nagrania,
• kto ma dostęp do systemu,
• gdzie znajduje się pełna informacja dotycząca przetwarzania danych.

Zaskarżenie uchwały wspólnoty

Właściciel lokalu może na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali zaskarżyć uchwałę do sądu, jeżeli jest ona niezgodna z prawem lub umową właścicieli, narusza zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną albo w inny sposób narusza jego interesy.

Termin jest krótki i wynosi sześć tygodni. Przy uchwale podjętej na zebraniu liczy się go od dnia jej podjęcia, a przy uchwale podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów – od dnia powiadomienia właściciela wytaczającego powództwo o jej treści. Przy nietypowym lub mieszanym trybie podejmowania uchwały sposób liczenia terminu warto ocenić na podstawie konkretnych dokumentów.

Samo wniesienie pozwu nie wstrzymuje wykonania uchwały. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy uchwała podlega wykonaniu, chyba że sąd wstrzyma jej wykonanie do czasu zakończenia sprawy.

Uprawnienie z art. 25 przysługuje właścicielowi lokalu. Najemca lub inny mieszkaniec, który nie jest właścicielem, nie zyskuje prawa do zaskarżenia uchwały tylko dlatego, że kamera rejestruje jego wizerunek. Może natomiast korzystać z praw przysługujących mu jako osobie, której dane są przetwarzane.

Sprzeciw, dostęp do nagrania i skarga do Prezesa UODO

Osoba nagrywana może korzystać z praw przewidzianych w RODO. Jeżeli podstawą monitoringu jest art. 6 ust. 1 lit. f RODO, może w szczególności wnieść sprzeciw z art. 21 ze względu na swoją szczególną sytuację. Administrator musi taki sprzeciw rzeczywiście rozpatrzyć i wykazać, czy istnieją nadrzędne prawnie uzasadnione podstawy dalszego przetwarzania.

Na podstawie art. 15 RODO osoba może również żądać dostępu do dotyczących jej danych, a więc w odpowiednich okolicznościach także kopii materiału z monitoringu, jeżeli nagranie nadal istnieje. Dobrze wskazać możliwie dokładny dzień, godzinę i miejsce zdarzenia. Prawo do kopii nie może naruszać praw i wolności innych osób, dlatego administrator może zastosować na przykład zamazanie wizerunków osób trzecich zamiast automatycznie odmawiać dostępu do całego materiału.

RODO nie wymaga natomiast od administratora odtworzenia nagrania, które zostało już zgodnie z prawem automatycznie usunięte po upływie okresu retencji. Jeżeli wiadomo, że konkretny fragment może być potrzebny jako dowód, z wnioskiem o jego zabezpieczenie trzeba wystąpić możliwie szybko.

Jeżeli administrator nie wykonuje obowiązków wynikających z RODO albo monitoring jest prowadzony bez odpowiedniej podstawy, możliwe jest wniesienie skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 77 RODO.

Nadmierne obserwowanie konkretnej osoby może też prowadzić do naruszenia jej dóbr osobistych. Kodeks cywilny chroni między innymi wizerunek i nietykalność mieszkania, a katalog dóbr osobistych jest otwarty. W zależności od okoliczności art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego mogą stanowić podstawę żądania zaniechania bezprawnego działania oraz usunięcia skutków naruszenia, a w określonych sytuacjach również roszczeń majątkowych.

Najczęstsze pytania o monitoring na klatce schodowej

Czy wszyscy mieszkańcy muszą zgodzić się na monitoring?

Nie. W dużej wspólnocie decyzję dotyczącą stałego monitoringu podejmują właściciele lokali w odpowiednim trybie i zasadniczo większością udziałów. Nie jest wymagana jednomyślna zgoda wszystkich osób mieszkających w budynku. Osobną kwestią jest RODO – również tutaj zgoda każdej osoby nagrywanej nie jest jedyną możliwą podstawą. Monitoring może opierać się na prawnie uzasadnionym interesie, jeżeli spełniony jest test konieczności i proporcjonalności.

Czy kamera może być skierowana na drzwi mieszkania sąsiada?

Nie ma przepisu wprowadzającego absolutny zakaz pojawienia się drzwi lokalu w kadrze, ale administrator musi wykazać, że taki zakres obserwacji jest niezbędny do realizacji konkretnego celu. Stała możliwość analizowania wszystkich wejść i wyjść jednego sąsiada może być nieproporcjonalną ingerencją w jego prywatność. Jeżeli celu można osiągnąć po zmianie kąta kamery albo zastosowaniu maski prywatności, należy rozważyć mniej ingerujące rozwiązanie.

Jak długo wspólnota lub spółdzielnia może przechowywać nagrania?

Nie ma jednego ustawowego okresu dla monitoringu klatki schodowej. Administrator musi ustalić najkrótszy okres niezbędny do celu systemu. Wytyczne Europejskiej Rady Ochrony Danych wskazują, że w wielu typowych systemach ochrony mienia wystarcza kilka dni, a przechowywanie dłuższe niż około 72 godziny wymaga mocniejszego uzasadnienia. Nie należy jednak mylić tej wskazówki z ustawowym trzydniowym terminem, ponieważ taki sztywny termin nie istnieje.

Czy wspólnota musi wydać mieszkańcowi nagranie z jego wizerunkiem?

Jeżeli nagranie nadal jest przechowywane, osoba, której dane dotyczą, może wystąpić o dostęp do swoich danych na podstawie art. 15 RODO. Administrator musi jednocześnie chronić prawa innych osób znajdujących się na nagraniu. Może to wymagać zamazania ich wizerunków albo zastosowania innego rozwiązania pozwalającego pogodzić oba prawa. Nie powinno się automatycznie odmawiać tylko dlatego, że na materiale znajdują się również osoby trzecie.

Czy kamera bez zapisywania obrazu podlega RODO?

Sam brak zapisu nie oznacza automatycznie wyłączenia RODO. Jeżeli system umożliwia obserwowanie możliwych do zidentyfikowania osób, dochodzi do operacji na danych osobowych. Brak archiwizacji zmniejsza zakres przetwarzania i eliminuje część problemów dotyczących retencji, ale nadal trzeba ocenić podstawę, cel, zakres obserwacji i obowiązek informacyjny.

Czy monitoring na klatce może nagrywać dźwięk?

Techniczna możliwość włączenia mikrofonu nie przesądza o legalności takiego działania. Nagrywanie rozmów jest znacznie bardziej ingerujące niż rejestracja samego obrazu i w zwykłym systemie służącym ochronie wejścia lub części wspólnych najczęściej trudno wykazać jego niezbędność. Jeżeli dźwięk nie jest konieczny do konkretnego, zgodnego z prawem celu, funkcja nagrywania audio powinna być wyłączona.

Źródła

• Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 232 – w szczególności art. 3, 19 oraz 21–25.
• Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 889 – w szczególności art. 1, 4, 26 i 27.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – w szczególności art. 23–24 oraz art. 199–201.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. – RODO, w szczególności art. 5, 6, 12–15, 21, 24–25, 28, 32, 35 i 77.
• Europejska Rada Ochrony Danych, Wytyczne 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych przez urządzenia wideo, wersja ostateczna przyjęta 29 stycznia 2020 r.
• Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11 grudnia 2019 r., C-708/18, TK przeciwko Asociaţia de Proprietari bloc M5A-ScaraA.
• Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 18 września 2012 r., I ACa 792/12.
• Materiały Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych dotyczące monitoringu wizyjnego i realizacji prawa dostępu do danych z monitoringu.