Nielegalne zamieszkiwanie, jak pozbyć się lokatorów?
• Data: 2026-03-07 • Autor: Marek Gola
Kupiliśmy z żoną od teściów dom na działce z garażem (budynek gospodarczy) i w tym garażu od jakichś 3 lat zamieszkuje dwóch szwagrów alkoholików. Jak pozbyć się tych lokatorów? Oczywiście są zameldowania pod tym adresem.
Umowa użyczenia
Dla potrzeb niniejszej opinii przyjmuję, że szwagrowie nie mają żadnego tytułu prawnego do zamieszkiwania Państwa domu, za wyjątkiem użyczenia, do którego, jak mniemam, doszło przez czynności dokonane.
W pierwszej kolejności należałoby się zastanowić, na jakich prawach szwagrowie zajmują garaż. W mojej ocenie mamy do czynienia z tzw. umową użyczenia.
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Jako że umowa użyczenia de facto między Państwem a szwagrami nie była zawarta, a jedynie wynikała z domniemania faktycznego, przyjąć należy, iż szwagier ma możliwość korzystania z mieszkania w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy objętej użyczeniem. Innymi słowy może w mieszkaniu przebywać celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Jak mniemam, szwagier narusza swym zachowaniem przepis art. 713 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Umowa użyczenia została zawarta na czas nieoznaczony, a w takiej sytuacji użyczenie kończy się, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić.
Nadto wyraźnie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 716 jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, jeżeli powierza rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności, albo jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony. Powyższe ma istotne znaczenie z uwagi na naganne jak Pan wskazuje zachowania szwagrów.
W chwili obecnej zasadnym byłoby skierowanie do obydwu szwagrów pisma w którym wypowiadacie im Państwo umowę użyczenia.
Państwo jako „właściciele” mieszkania macie wyłączne prawo do władania swoją nieruchomością i w związku z tym przysługuje mu prawo wystąpienia z żądaniem o nakazanie pozwanej siostrze opróżnienia wraz z rzeczami i osobami których prawa reprezentuje i wydanie temuż zajmowanego lokalu mieszkalnego z jednoczesnym wskazaniem, iż siostrze nie będzie przysługiwało prawo do lokalu socjalnego.
Reasumując, przysługuje Państwu prawo do wystąpienia z pozwem o eksmisję. Opłata sądowa wynosi 200 zł. Sadem właściwym jest sąd położenia nieruchomości.
Zobacz również: Czy policja można wyrzucić osobę niezameldowaną?
Przykłady
Pewna rodzina z Krakowa odziedziczyła po dziadkach dom, w którego przybudówce od kilkunastu lat mieszkał wujek – brat ojca, znany w okolicy z alkoholowych ekscesów. Początkowo nie stanowił problemu, ale z czasem zaczął uprzykrzać życie nowym właścicielom: hałasował, sprowadzał znajomych, niszczył mienie. Choć był zameldowany, nie miał żadnej umowy, więc po formalnym wypowiedzeniu użyczenia rodzina złożyła pozew o eksmisję. Sąd uznał ich roszczenie za zasadne i – wobec braku szczególnych okoliczności – nie przyznał wujkowi prawa do lokalu socjalnego.
W małej miejscowości pod Wrocławiem kobieta kupiła dom po zmarłych rodzicach. W jednym z pokoi od lat mieszkał jej kuzyn, któremu ojciec nieformalnie pozwolił się zatrzymać „na chwilę”. Kuzyn nigdy się nie wyprowadził, za nic nie płacił, nie dbał o porządek, a po sprzedaży nieruchomości uznał, że nadal ma prawo tam przebywać. Nowa właścicielka wezwała go pisemnie do opuszczenia domu, a gdy to nie przyniosło skutku, skierowała sprawę do sądu. Eksmisja została przeprowadzona przez komornika po uzyskaniu wyroku i klauzuli wykonalności.
W Warszawie młode małżeństwo odziedziczyło dom po babci, a w jego piwnicy od kilku lat mieszkał bezdomny szwagier, którego wcześniej wpuściła do środka zmarła właścicielka. Choć rodzina próbowała polubownie rozwiązać sprawę, mężczyzna odmawiał wyprowadzki, powołując się na „zgodę babci” i twierdził, że jest zameldowany. Małżonkowie najpierw ustalili w gminie, że meldunek ten dawno wygasł, a następnie złożyli do sądu pozew o eksmisję z powołaniem się na bezumowny stan posiadania. Sąd uwzględnił ich powództwo i orzekł, że mężczyzna ma opuścić lokal bez prawa do lokalu socjalnego.
Podsumowanie
Nawet jeśli osoby nieprawnie zajmujące nieruchomość są zameldowane lub spokrewnione z właścicielem, nie oznacza to, że mają prawo tam przebywać. W przypadku braku umowy najmu lub innego tytułu prawnego, właściciel może wypowiedzieć umowę użyczenia i – w razie odmowy opuszczenia lokalu – skierować sprawę do sądu o eksmisję. Choć procedura może być czasochłonna, prawo stoi po stronie właściciela, a meldunek nie chroni przed obowiązkiem wyprowadzki.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawie niechcianych lokatorów, eksmisji lub kwestii własności nieruchomości? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Opisz swoją sytuację, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie jasną opinię prawną i wskaże najlepsze rozwiązanie. Wejdź na eporady24.pl i uzyskaj profesjonalną pomoc już dziś.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracy, prawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Najnowsze
Zadaj pytanie »
» Nielegalne zamieszkiwanie, jak pozbyć się lokatorów?
» Instalacja trójfazowa w mieszkaniu, odmowa administratora, prawa właściciela
» Wydatki poniesione na adaptację mieszkania do używania
» Po jakim czasie mogę wymeldować lokatorów, którzy opuścili lokal?
» Wskazanie lokalu zastępczego w najmie okazjonalnym, fikcja czy skuteczna tarcza?
