• Data: 2025-08-21 • Autor: Artykuł Partnera

Prawo własności nieruchomości obejmuje zarówno grunty, jak i znajdujące się na nich zabudowania. Zalicza się do kompleksowych praw rzeczowych, zapewniając właścicielowi nieruchomości możliwość wyłącznego korzystania z danej nieruchomości. Daje też szansę na regulację relacji między ludźmi, co staje się podstawą do skutecznego i klarownego funkcjonowania rynku nieruchomości.
Uprawnienia właściciela można znaleźć w 140 artykule Kodeksu cywilnego (Uprawnienia właściciela). Czytamy w nim: W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
W praktyce oznacza to, że właściciel nieruchomości posiada szereg praw, w tym przede wszystkim prawo do wyłącznego korzystania z nieruchomości – o ile nie narusza w ten sposób praw innych osób, a jego działania są zgodne z przepisami prawa. Jego działania mogą obejmować rozmaite modyfikacje, poprawki i adaptacje przestrzeni wynikające ze zmiany przeznaczenia lub dopasowania miejsca do indywidualnych oczekiwań i potrzeb.
Właściciel otrzymuje też prawo do czerpania korzyści ze swojej nieruchomości. Może się to odbywać choćby przez wynajem lub dzierżawę. Oddzielnym prawem jest również zbycie nieruchomości, choćby poprzez sprzedaż lub darowiznę.
Prawo własności nieruchomości można uzyskać na różne sposoby. Do najczęściej stosowanych zaliczają się:
zakup nieruchomości (umowa kupna-sprzedaży),
dziedziczenie,
darowizna.
W każdym z wymienionych przypadków należy spełnić określone wymogi oraz dopełnić szeregu procedur i formalności, w których pomocą mogą posłużyć specjaliści, jak choćby radca prawny od MKLegal.
Podstawowym potwierdzeniem posiadania prawa własności do danej nieruchomości jest uzyskanie wpisu w księdze wieczystej prowadzonej przez sąd.
Przepisy jasno określają prawa własności nieruchomości i zapewniają szereg form ich ochrony. Zdarza się jednak, że dochodzi do naruszenia tychże praw. Wiąże się to z sytuacjami, gdy osoby trzecie ingerują w prawa właściciela. Przykładem takiego zachowania bywa bezprawne zajęcie i użytkowanie nieruchomości czy naruszenie jej granic bez zgody właściciela. Rozstrzygnięcia w takich sprawach, prowadzących do rozmaitych sporów, rozstrzygane są przez sądy.
Oddzielnym zagadnieniem jest dobrowolne zrzeczenie się praw własności do nieruchomości. Może to dotyczyć różnych sytuacji – od standardowej sprzedaży, przez darowiznę, aż do zrzeczenia się na rzecz państwa.
Zdarzają się wyjątkowe sytuacje, gdy prawo własności nieruchomości może być ograniczane. Wynika to choćby z obowiązujących przepisów oraz zasad współżycia społecznego.
Do najczęstszych przykładów sytuacji ograniczających prawo własności do nieruchomości zaliczają się: prawo drogi koniecznej czy służebność. Ograniczenia wynikają również z określenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zazwyczaj ograniczenia wiążą się z koniecznością podporządkowania praw jednostki szerszej potrzebie społeczności.
Jasno określone prawa własności nieruchomości to podstawa do działania rynku nieruchomości. Precyzują prawa właściciela do posiadania, używania i dysponowania nieruchomością w sposób odpowiadający jego potrzebom, nie stojący jednak w sprzeczności z interesem lokalnych społeczności czy zasadami współżycia społecznego. Dla własnego spokoju i bezpieczeństwa majątku warto zatem poznać swoje prawa i świadomie z nich korzystać.
Zapytaj prawnika