Czy wspólnota musi udostępnić członkowi wspólnoty dokumenty księgowe, umowy, wyciągi bankowe?
• Data: 2025-08-01 • Autor: Marek Gola
Czy członek wspólnoty mieszkaniowej ma prawo żądać kserokopii wszystkich dokumentów księgowych, umów, wyciągów bankowych?
Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego oraz przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Z treści Pani pytania wynika, że zastanawia się Pani, czy jako członek wspólnoty mieszkaniowej ma Pani prawo domagać się ksera wszelkich dokumentów księgowych, umów oraz wyciągów bankowych.
Prawo do kontroli działalności zarządu wspólnoty mieszkaniowej
Odpowiedzi na Pani pytanie należy poszukiwać w art. 29 ust 3 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym prawo kontroli działalności zarządu służy każdemu właścicielowi lokalu. Jednakże zgodnie poglądem wyrażonym przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I ACa 237/10, „na wspólnocie, jako administratorze danych, ciąży obowiązek ochrony tych danych. Uprawnienie do informacji jest ograniczone przepisami innych ustaw. Wspólnota (zarząd), czuwając nad legalnym przetwarzaniem danych osobowych, może odmówić swojemu członkowi prawa do informacji- jednakże, skoro taka sytuacja ma być wyjątkiem od zasady — to wspólnota każdorazowo winna powziąć w stosownej formie decyzję i ją uzasadnić”.
Zobacz również: Prawa członka wspólnoty mieszkaniowej
Nakaz udostępniania dokumentów i ich kser członkom wspólnoty
Niemniej powyższy przepis nakazuje, jak wynika z praktyki, udostępnienie dokumentów, a także kser tychże, bowiem od członka wspólnoty nie można wymagać, by znał na moment zapoznawania się z dokumentami, zagadnienia prawne, które pozwoliłoby mu dokonać ich weryfikacji. Odmowa udzielenia kopii będzie stanowiła naruszenie art. 29 ust 3 ww. ustawy.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 26.06.2008 r., sygn.. akt I ACa 1382/07 (LEX nr 486260):
„W doktrynie prezentowane jest stanowisko, że prawo do współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną skorelowane jest z prawem kontroli działalności zarządu przez każdego właściciela, wynikającym z art. 29 ust. 3 u.w.l. Niewątpliwie prawo kontroli zostało sformułowane w ustawie bardzo szeroko i bezspornie obejmuje swoim zakresem wszelkie działania i czynności zarządu lub zarządcy związane z zarządzaniem wspólną nieruchomością.
Wątpliwości może budzić jedynie sam sposób wykonywania tego prawa przez właścicieli poszczególnych lokali. Z pewnością przysługuje im prawo żądania informacji i sprawozdań dotyczących stanu majątku wspólnoty i wyjaśnień w kwestiach związanych z zarządem nieruchomością wspólną. Chodzi o prawo do uzyskania informacji ustnych i pisemnych, prawo osobistego lub z udziałem upoważnionej przez siebie osoby przeglądania wszelkich ksiąg i dokumentacji, prawo otrzymania lub sporządzenia kopii tych dokumentów (por. R. Dziczek – Własność lokali – Komentarz wydanie 4 s. 201 i J. Kozińska – Środki kontroli działalności zarządu i zarządcy według ustawy o własności lokali – St. Prawn. 2003, nr 3 s. 121)”.
Zobacz również: Kto kontroluje wspólnoty mieszkaniowe?
Przykłady
W małej wspólnocie mieszkaniowej na przedmieściach Wrocławia pani Maria, emerytowana nauczycielka, poprosiła zarząd o kserokopie umów zawartych z firmą sprzątającą oraz wyciągi bankowe za ostatnie sześć miesięcy. Podejrzewała bowiem, że koszty utrzymania części wspólnych wzrosły bez wyraźnego powodu. Początkowo zarząd odmówił, powołując się na ochronę danych osobowych, ale po interwencji prawnika pani Marii wspólnota uznała jej prawo do informacji i udostępniła dokumenty, z których wynikało, że zmieniono firmę na droższą bez zgody właścicieli lokali.
W dużym budynku w centrum Krakowa pan Łukasz, właściciel trzech mieszkań, zauważył rozbieżności między rocznym rozliczeniem kosztów a stanem funduszu remontowego. Zwrócił się do zarządu z prośbą o wgląd w faktury i potwierdzenia przelewów za remont dachu. Odmówiono mu z powodu „tajemnicy handlowej” wykonawcy. Po złożeniu wniosku na piśmie i odwołaniu się do art. 29 ust. 3 ustawy o własności lokali zarząd zorganizował spotkanie, na którym umożliwił wgląd do dokumentacji, a także pozwolił sporządzić kopie we własnym zakresie.
W niewielkiej wspólnocie w Toruniu młode małżeństwo, państwo Kowalscy, zainteresowali się wydatkami na administrację po tym, jak opłaty eksploatacyjne nagle wzrosły o 30%. Poprosili o kserokopie umowy z administratorem i zestawienie rocznych kosztów. Zarząd stwierdził, że mogą tylko „rzucić okiem” na dokumenty w jego obecności, bez możliwości kopiowania. Małżeństwo zwróciło się do miejskiego rzecznika konsumentów, który potwierdził, że mają prawo do uzyskania kopii – po tej interwencji dokumenty zostały im udostępnione i skserowane na koszt wspólnoty.
Podsumowanie
Członek wspólnoty mieszkaniowej ma prawo do przejrzystości w działaniu zarządu – obejmuje to wgląd w dokumenty, uzyskanie wyjaśnień oraz otrzymanie ich kopii. Odmowa udostępnienia musi być uzasadniona i nie może być dowolna. Praktyka i orzecznictwo jednoznacznie potwierdzają, że właściciele lokali mają realne narzędzia kontroli, z których warto korzystać, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do gospodarowania wspólnym majątkiem.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy prawnej w sporze ze wspólnotą mieszkaniową? Skonsultuj się z doświadczonym prawnikiem online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Ocenimy Twoją sytuację, przygotujemy pisma i wskażemy najlepsze rozwiązanie. Wejdź na eporady24.pl i uzyskaj profesjonalną poradę już dziś.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388
2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I ACa 237/10
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn.. akt I ACa 1382/07
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracy, prawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Najnowsze
» Pleśń w mieszkaniu a obowiązki właściciela, kiedy najemca może żądać wentylacji?
» Dług za mieszkanie komunalne i nakaz komorniczy a ugoda
» Obowiązki dzieci wobec schorowanego rodzica, służebność mieszkania a rzeczywista opieka
» Rura kanalizacyjna przechodzi przez moje mieszkanie, co mogę zrobić
» Wypowiedzenie umowy najmu z powodu uciążliwego sąsiada
Popularne w dziale
Zadaj pytanie » - Zabudowa balkonu bez zgody wspólnoty
- Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego tylko dla jednego z dzieci
- Użytkowanie piwnic we wspólnocie mieszkaniowej - przepisy
- Kto ponosi koszt wymiany wodomierza?
- Czy po 30 latach mam prawo zasiedzieć mieszkanie?
- Wybór zarządu wspólnoty mieszkaniowej
