• Data: 2025-07-25 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Zamierzam kupić mieszkanie w bloku spółdzielczym. Obecny właściciel posiada spółdzielczo-własnościowe prawo do lokalu. Mieszkanie kupuję na kredyt i w związku z tym będę musiał założyć KW. W tej sytuacji (o ile się nie mylę) spółdzielczo-własnościowe prawo zostałoby przekształcone w odrębną własność (z udziałem w gruncie). Ponieważ w KW gruntu istnieje zapis o ostrzeżeniu w sprawie zwrotu bonifikaty od gminy (spółdzielnia przekształciła użytkowanie wieczyste w prawo własności) chciałbym się dowiedzieć, czy w przypadku sprzedaży mieszkania byłbym zmuszony zwrócić część bonifikaty tytułem swojego udziału w gruncie?
.jpg)
Jeśli sprzedającemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to nie może on na Pana przenieść prawa własności odrębnego lokalu. Tylko prawo, które posiada.
Zakładanie ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokali zostało prawnie dopuszczone od 15 marca 1992 r. W tym dniu do ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece dodano przepis art. 241, zgodnie z którym księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Do ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokalu odpowiednie zastosowanie mają przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości. Od tej daty spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być także przedmiotem hipoteki (art. 65 ust. 2 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
Problemy z kupowaniem oraz zaciąganiem kredytów hipotecznych na mieszkania spółdzielcze własnościowe rozpoczęły się od wydania 24 maja 2013 r. przez Sąd Najwyższy uchwały (sygn. akt III CZP 104/12), w której sąd ten orzekł, że w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu ustanowionego w budynku położonym na gruncie, do którego spółdzielni nie przysługuje własność albo użytkowanie wieczyste niedopuszczalne jest założenie księgi wieczystej w celu jego ujawnienia.
Jednak tu mamy do czynienia – jak Pan opisał – z uregulowanym stanem prawnym gruntu.
Zobacz również: Fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej
Aby lokal był odrębnym przedmiotem własności jako nieruchomość, a nie prawo, członkowi spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, przysługuje prawo do żądania przeniesienia na jego rzecz własności tego lokalu. Realizacja tego żądania następuje na wniosek członka, jednak aby była możliwa, działka pod budynkiem musi mieć uregulowaną sytuację prawną. Przeniesienie własności następuje w drodze umowy ze spółdzielnią. Umowa musi mieć formę aktu notarialnego.
Koszty związane z przeniesieniem własności określone zostały w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych w art. 38 ust. 1 pkt 3: „ustala się opłatę w wysokości 1/3 najniższego wynagrodzenia ogłaszanego przez ministra właściwego do spraw pracy na podstawie kodeksu pracy jako koszt zawarcia umowy notarialnej oraz opłatę w wysokości 1/3 najniższego wynagrodzenia jako koszt założenia i wpisu do księgi wieczystej”.
Pan w żadnym wypadku nie będzie musiał odpowiadać za zwrot bonifikaty. Takie roszczenie wpisane do KW nieruchomości dotyczy wyłącznie spółdzielni.
Pan Marek kupił mieszkanie spółdzielcze własnościowe na kredyt, ponieważ jego zdolność kredytowa nie pozwalała na zakup mieszkania z pełną własnością. Mieszkanie miało założoną księgę wieczystą, więc bank bez problemu udzielił kredytu. Po dwóch latach Pan Marek postanowił przekształcić swoje prawo w odrębną własność, aby móc łatwiej sprzedać lokal w przyszłości. Złożył wniosek do spółdzielni, podpisał akt notarialny i po wpisaniu zmian do księgi wieczystej stał się właścicielem lokalu oraz udziału w gruncie.
Pani Anna odziedziczyła po ciotce mieszkanie spółdzielcze własnościowe, w którym nie było założonej księgi wieczystej. Chciała je szybko sprzedać, ale dowiedziała się, że potencjalni kupcy nie otrzymają kredytu bez KW. Musiała więc założyć księgę wieczystą, co opóźniło sprzedaż o kilka miesięcy. Ostatecznie nabywca otrzymał kredyt i kupił mieszkanie, ale sytuacja pokazała Pani Annie, jak ważne są formalności przy tego typu prawie do lokalu.
Państwo Kowalscy kupili mieszkanie spółdzielcze własnościowe w bloku, którego grunt niedawno został przekształcony z użytkowania wieczystego na własność przez spółdzielnię. W księdze wieczystej gruntu widniało ostrzeżenie o ewentualnym obowiązku zwrotu bonifikaty, co zaniepokoiło ich notariusza. Po konsultacji z prawnikiem dowiedzieli się jednak, że to ostrzeżenie dotyczy wyłącznie spółdzielni jako beneficjenta bonifikaty, a nie ich jako nabywców prawa do lokalu. Transakcja została sfinalizowana, a bank zaakceptował zabezpieczenie hipoteczne.
Zakup mieszkania ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu wiąże się z pewnymi formalnościami, ale jest w pełni dopuszczalny – również przy finansowaniu kredytem. Kluczowe znaczenie ma stan prawny gruntu i możliwość założenia księgi wieczystej. Przekształcenie prawa w odrębną własność wymaga dodatkowych kroków, jednak daje większą swobodę właścicielowi. Wpisy o bonifikacie w KW gruntu nie oznaczają obowiązku jej zwrotu przez nabywcę – dotyczą wyłącznie spółdzielni. Warto znać te zasady, by bezpiecznie i świadomie podejmować decyzje mieszkaniowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie zakupu mieszkania, przekształcenia prawa własności lub wpisów w księdze wieczystej? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Opisz swój problem, a nasz doświadczony prawnik przeanalizuje Twoją sytuację i przygotuje jasną, rzetelną odpowiedź. Pomagamy w sprawach mieszkaniowych, spadkowych, cywilnych i wielu innych. Wejdź na eporady24.pl i uzyskaj profesjonalne wsparcie już dziś.
1. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz.U. 1982 nr 19 poz. 147
2. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt III CZP 104/12
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika