Kategoria: Najem

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z najmem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wynajem mieszkania matce samotnie wychowującej dziecko

Janusz Polanowski • Opublikowane: 2016-10-03

Chcę wynająć swoje mieszkanie matce samotnie wychowującej dziecko. Czy mogę zabezpieczyć się jakoś od tego, że nie będzie płaciła czynszu lub nie będzie chciała się wyprowadzić po wypowiedzeniu umowy, a ja z powodu dziecka nie będę jej mogła wykwaterować?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dziękuję za rzeczową i wyczerpującą odpowiedź.
Bożena
Dziękuję bardzo za rzetelne i przydatne odpowiedzi na wszystkie moje pytania. Polecam ePorady24 każdemu, kto potrzebuje fachowej pomocy. Bardzo ważnym elementem jest to, że można zadawać wiele dodatkowych pytań w cenie ustalonej na początku, która jest naprawdę przystępna. W trakcie mojej sprawy nasuwało mi się mnóstwo pytań, które wysyłałam i za każdym razem otrzymywałam szybką, jasną odpowiedź. 
Aneta
Jestem zadowolona z tej opinii. W sposób szeroki i konkretny zostało opisane i wyjaśnione całe zdarzenie.
Elżbieta, 65 lat
Fachowa i rzetelna porada. Wszystkiego dowiedziałam się praktycznie po zadaniu jednego pytania. Dziękuję bardzo.
Anna, 46 lat
Bardzo wyczerpujące odpowiedzi Pani Anny Surfin, serdecznie polecam portal, już traciłam nadzieję, że cokolwiek mogę uczynić w mojej sprawie ale dzięki Pani Annie patrzę w przyszłość optymistycznie. Proszę się nie niecierpliwić gdy trzeba poczekać dłużej niż 24 h na odpowiedź ale naprawdę warto...i tak w skali tylu spraw i problemów jakie ma większość ludzi to odpowiedzi są ekspresowo udzielane i wyczerpująco. POLECAM w 100%
Ewelina

Nie sposób przewidzieć przyszłości, w tym nie sposób przewidzieć, jakiej treści prawo będzie obowiązywać w czasie, gdy (być może) zaistnieją okoliczności trudne w relacjach z (teraz ewentualną) najemczynią. Jedną z podstawowych cech prawa jest bowiem to, że zdarzenia prawne (fakty prawne, według innej koncepcji nazewniczej) należy oceniać w świetle prawa obowiązującego, gdy takie zdarzenie prawne ma miejsce. Przepisy o najmie się zmieniały, i to wielokrotnie. Zmiany te dotyczyły nie tylko przepisów Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.), w którym uregulowano sporo zagadnień z zakresu umowy najmu – szczególnie: art. 659 i następne K.c. Zmianom ulegała również ustawa o ochronie praw lokatorów…, w tym przepisy odnoszące się do zakończenia współpracy między stronami umowy najmu; przepisy tej ustawy odnoszą się do różnych lokatorów (nie tylko najemców), ale treść pytania głównego uzasadnia skoncentrowanie się na relacjach między wynajmującym i najemcą. Zmiany przepisów prawnych dotyczą różnych zagadnień – np. eksmisji, w tym z lokali mieszkalnych.

Prawo najmu (bo i takiej nazwy używa się na określenie umowy najmu, zwłaszcza z perspektywy najemcy) to zespół uprawnień i obowiązków stron umowy. Można w nim wskazać dwie podstawowe grupy zagadnień: dotyczące uprawnień do samego lokalu, jak również rozliczeń. Status prawny najemcy (zwłaszcza najemcy lokalu mieszkalnego) jest specyficzny. Wprawdzie najem jest umową (umownym stosunkiem prawnym), ale umowa najmu może zostać ujawniona w księdze wieczystej (zazwyczaj w księgach wieczystych ujawnia się prawa rzeczowe). Najemca jest posiadaczem zależnym lokalu (posiadanie, tak zależne, jak i samoistne, prawnie określono w art. 336 K.c.). Niemniej jednak najemca może odpowiednio korzystać z ochrony prawnej z zakresu własności (głównie chodzi o art. 222 K.c.). Artykuł 690 K.c. brzmi: „Do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności”. Posiadanie (w tym posiadanie zależne) podlega ochronie prawnej przed bezprawnymi naruszeniami (zwłaszcza art. 342 i następne K.c.). Co więcej, zgodnie z orzecznictwem sądowym, również właściciel lokalu (zwłaszcza mieszkalnego), może odpowiadać na podstawie art. 193 Kodeksu karnego (skrótowo: K.k.) – chodzi o przestępstwo naruszenia miru domowego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Eksmisja (również osoby zajmującej mieszkanie bez tytułu prawnego) może zostać dokonana wyłącznie przez komornika; w sprawach cywilnych właściwi są komornicy sądowi.

Jeśli wynajmujący chce zakończyć współpracę z najemcą, to powinien stosować się – najlepiej dosłownie „punkt po punkcie” do przepisów ustawowych. Dotyczy to zwłaszcza takich sytuacji, gdy rzeczywiście wynajmującemu zależy na wyprowadzeniu się najemcy albo na wyeksmitowaniu go; niekiedy wynajmującym odpowiada swoisty stan niepewności, gdy ktoś zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego – osoba taka ma obowiązek płacić odszkodowanie (na podstawie art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów…), a jednocześnie często można łatwiej doprowadzić do wyprowadzki albo eksmisji (bo bez angażowania się w rozwiązanie umowy najmu). W przypadku lokali mieszkalnych, swoista instrukcja postępowania została zawarta w artykule 11 i następnych ustawy o ochronie praw lokatorów…; w art. 11 ustawodawca skoncentrował się na doprowadzeniu do rozwiązania umowy, zaś art. 14 wiąże się z uprawnieniami do lokalu socjalnego.

Bardzo ważne są zagadnienia rozliczeniowe – nie dotyczące samego prawa do lokalu; obowiązek płacenia czynszu może występować także w przypadku przebywania przez najemcę w innym miejscu (poza wyjątkowymi okolicznościami; np. dotyczącymi bardzo poważnych chorób); może to przypominać abonament (zapłaciło się za bilet, ale na ogół wykluczone jest odzyskanie pieniędzy tylko dlatego, że się nie korzystało z usług „abonamentem objętych”). Oczywiście, wraz z czynszem powinny być uiszczanie inne opłaty. Warto również zastanowić się nad zawarciem w umowie najmu postanowień odnoszących się do nakładów na udostępniany lokal; nawet w przypadku rezygnacji z takich postanowień umownych przydać się może lektura dość dokładnych przepisów z tego zakresu tematycznego (zwłaszcza art. 6 i następne ustawy o ochronie praw lokatorów…).

Można domagać się samych świadczeń pieniężnych, bez żądania rozwiązania umowy lub bez żądania eksmisji. Niekiedy szczególnie ważne okazuje się to, by najemca się wyprowadził, zaś domaganie się roszczeń pieniężnych zostawia się na później. Oczywiście, można w jednym czasie (również w jednym postępowaniu sądowym) domagać się różnego rodzaju roszczeń. Szczególnie łatwe do wykazania żądania finansowe mogą być dochodzone w postępowaniu uproszczonym; teraz bardzo popularne jest korzystanie z elektronicznego postępowania upominawczego – jednego z postępowań uproszczonych w Kodeksie postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.).

Doprowadzenie do egzekucji obowiązku dłużnika (np. świadczeń pieniężnych lub opuszczenia lokalu) może odbyć się z pominięciem „typowego” (tym skróconego) procesu – jeżeli dłużnik poddał się egzekucji w formie aktu notarialnego (art. 777 K.p.c.).

Teraz wypada przejść do specyficznej wersji umowy najmu albo do umowy specyficznej najmowi bardzo bliskiej; spory co do podziałów logicznych lub klasyfikacji są zbędne w tej odpowiedzi, która ma służyć głównie celom praktycznym. Chodzi o najem okazjonalny – uregulowany w art. 19 i następnych ustawy o ochronie praw lokatorów… . Przepisy prawne są szeroko dostępne, więc warto skoncentrować się na podstawowych zagadnieniach konstrukcyjnych.

Jeżeli umowa najmu okazjonalnego ma spełnić swe zadania, to wynajmujący powinien wywiązać się z – formalnie niepisanej (ale widocznej „w tle”) – umowy z Państwem. Władza państwowa, poprzez konstrukcję prawną najmu okazjonalnego, daje wynajmującemu możliwość łatwiejszego doprowadzenia do eksmisji – bez samego procesu o eksmisję; jednakże nie można zupełnie wykluczyć sporu cywilnego o to, czy doszło do rozwiązania umowy najmu lub do wypowiedzenia takiej umowy. Praktycznie rzecz biorąc, ustawodawca wymaga od wynajmującego, by „grał fair” ze Skarbem Państwa – czyli żeby płacił podatki od umowy najmu (okazjonalnego).

Z umową najmu okazjonalnego powinno być powiązane oświadczenie woli (przyszłego) najemcy o poddaniu się egzekucji w zakresie eksmisji. Nie ma zakazu ustawowego, by oświadczenie (przyszłego) najemcy o poddaniu się egzekucji (art. 777 K.p.c.) obejmowało również kwotę pieniężną (do jakiegoś „pułapu kwotowego”), co mogłoby ułatwić skierowanie do egzekucji żądań finansowych z najmem związanych. Jeżeli wynajmujący nie płaci podatków od danej umowy najmu okazjonalnego, to ustawodawca wyklucza możliwość skorzystania z ułatwienia w zakresie doprowadzenia do egzekucji poprzez eksmisję. Chodzi o sankcję prawną za niepłacenie podatków: „nie ma podatków, więc trzeba się procesować”.

Od potencjalnych stron możliwej umowy zależy bardzo wiele – wynika to już z zasady swobody umów (wysłowionej w art. 3531 K.c.). Chodzi nie tylko o samo zawarcie umowy oraz jej rodzaj – np. najem „zwykły” albo najem okazjonalny – ale również o inne zagadnienia (np.: nakłady na mieszkanie lub poddanie się egzekucji w formie aktu notarialnego co do czynszu, opłat).

Dosłownie rzecz biorąc, wynajmujący nie może wykwaterować nikogo. Może się jedynie starać o eksmisję. Za „zabawę w komornika” może grozić odpowiedzialność prawna, niekiedy nawet karna.

Ustawodawca pozwala liczyć na określone ułatwienia „na drodze do eksmisji” – zwłaszcza w przypadku zawarcia umowy najmu okazjonalnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z najmem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Zadaj pytanie »