Darowizna mieszkania dla dzieci, czy można ją cofnąć, gdy życie pisze inny scenariusz?
• Data: 2025-12-31 • Autor: Wioletta Dyl
Zaczęło mi szwankować zdrowie i żeby po mojej śmierci nie było bałaganu, przepisałam w 2021 r. w formie darowizny mieszkanie na dwoje moich dzieci. Okazuje się jednak, że nadal żyję. Teraz dzieci mają problem, bo są współwłaścicielami mieszkania i nie mogą ubiegać się o mieszkanie, choćby z TBS-u. Nie stać ich też na kredyt na zakup własnego lokum, więc wynajmują mieszkania. Czy można tę moją decyzję odkręcić? Jakie mają możliwości uzyskania mieszkania innego niż własnościowe? Bardzo cierpię z powodu tej sytuacji, bo chciałam dobrze.
.jpg)
Kiedy można odwołać darowiznę – trzy sytuacje przewidziane przez prawo
Darowiznę można odwołać w określonych przypadkach:
- W przypadku darowizny niewykonanej – w każdym czasie i bez dodatkowych warunków, jeśli stan majątkowy darczyńcy uległ zmianie i wykonanie darowizny wiązałoby się z trudnościami w utrzymaniu się (art. 896 Kodeksu cywilnego).
- W przypadku darowizny wykonanej – gdy obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy rażącej niewdzięczności w ciągu roku od momentu, w którym darczyńca się o niej dowiedział (art. 898 K.c.).
- W przypadku darowizny wykonanej – jeśli po jej dokonaniu darczyńca popadnie w niedostatek.
Czy w tej sytuacji darowiznę można cofnąć?
Z Pani opisu wynika, że darowizna została wykonana, ponieważ własność mieszkania została przeniesiona na dzieci. Nawet jeśli nadal Pani tam mieszka, prawo własności już przeszło na obdarowanych. W takim wypadku możliwe byłoby odwołanie darowizny tylko w sytuacji rażącej niewdzięczności lub gdyby Pani popadła w niedostatek.
Jak wygląda procedura odwołania darowizny mieszkania?
Odwołanie darowizny nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego, ponieważ przedmiotem darowizny jest mieszkanie. Konieczne jest wówczas złożenie przed notariuszem oświadczenia o odwołaniu darowizny, a następnie – jeśli obdarowani wyrażą zgodę – sporządzenie aktu przenoszącego własność z powrotem na darczyńcę.
Po skutecznym odwołaniu darowizny następuje powrót do stanu pierwotnego – mieszkanie ponownie staje się Pani własnością. Wówczas mogłaby Pani w testamencie ustanowić dzieci spadkobiercami po swojej śmierci.
Niestety, posiadanie udziału w mieszkaniu rzeczywiście stanowi przeszkodę w uzyskaniu lokalu z TBS lub mieszkania komunalnego od gminy.
Kolejne kroki – wizyta u notariusza i wspólne oświadczenie
W tej sytuacji powinni Państwo wspólnie udać się do notariusza, który przygotuje odpowiednie oświadczenia. Można powołać się na przesłankę odwołania darowizny z powodu zagrożenia powstania znacznego uszczerbku w Pani majątku, utrudniającego godziwe utrzymanie. Dzieci w akcie notarialnym mogą złożyć oświadczenie o zgodzie na wycofanie darowizny dokonanej na ich rzecz.
Przykłady
Pani Halina (72 lata)
Po śmierci męża przepisała dom na córkę, by „nie było kłótni po jej odejściu”. Córka zamieszkała za granicą i dom stoi pusty, a pani Halina nie może starać się o lokal komunalny.
Pan Jerzy (68 lat)
Podarował synowi mieszkanie, ale po kilku latach ich relacje się pogorszyły. Syn zażądał, by ojciec się wyprowadził. Pan Jerzy dowiedział się wtedy, że cofnięcie darowizny nie jest takie proste.
Pani Krystyna (65 lat)
Chciała „zabezpieczyć” dzieci i przekazała im udział w mieszkaniu. Gdy jedno z nich chciało wziąć kredyt, bank odmówił z powodu współwłasności. Teraz cała rodzina zastanawia się, jak odwrócić sytuację.
Podsumowanie
Darowizna mieszkania to poważna decyzja, której skutki mogą okazać się trudne do odwrócenia. Choć prawo przewiduje możliwość cofnięcia darowizny, wymaga to spełnienia określonych warunków i wizyty u notariusza. Warto więc przed podjęciem takiego kroku skonsultować się z prawnikiem, by uniknąć niepotrzebnych problemów w przyszłości.
Oferta porad prawnych
Udzielamy porad prawnych online dotyczących darowizn mieszkań, ich cofnięcia oraz sporządzania aktów notarialnych. Pomożemy też w przygotowaniu pism do notariusza lub sądu. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Wioletta Dyl
Radca prawny, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Udziela porad prawnych z zakresu prawa autorskiego, nowych technologii, ochrony danych osobowych, a także prawa konkurencji, podatkowego i pracy. Zajmuje się również sporządzaniem regulaminów oraz umów, szczególnie z zakresu e-biznesu i prawa informatycznego, które jest jej pasją. Posiada kilkudziesięcioletnie doświadczenie prawne, obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.
.jpg "Deweloper odmawia udostępnienia raportu z badań akustycznych, powołując się na prawa autorskie")
.jpg "Administrator wyłączył ogrzewanie przed weekendem, czy miał do tego prawo")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Najnowsze
Zadaj pytanie »
» Wypowiedzenie umowy najmu z powodu uciążliwego sąsiada
» Wypowiedzenie umowy najmu okazjonalnego, obowiązki stron, kary umowne
» Zaległości w czynszu i brak kontaktu z najemcą
» Darowizna mieszkania dla dzieci, czy można ją cofnąć, gdy życie pisze inny scenariusz?
» Nadpłata z centralnego ogrzewania a fundusz remontowy we wspólnocie mieszkaniowej
