Kategoria: Eksmisja

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z eksmisją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Eksmisja syna bez zapewnienia lokalu zastępczego

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-02-23

Moja ciocia mieszka z synem alkoholikiem. On nie pracuje, nie dokłada się w żaden sposób do budżetu domowego. Znęca się nad nią fizycznie i psychicznie. Kiedy jest pijany, wyzywa, grozi, popycha. Był w areszcie (właśnie za to) 3 miesiące, dostał wyrok w zawieszeniu. Kilka dni temu policja ponownie interweniowała w ich mieszkaniu. Czy ciocia może eksmitować syna, nie zapewniając mu żadnego lokum zastępczego? Zaznaczam, że mieszkanie jest cioci. Czy to, że kuzyn ma wyrok w zawieszeniu i miała miejsce kolejna interwencja policji, spowoduje, że wyrok zostanie odwieszony?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź, która rozwiała wszystkie wątpliwości. Nie musimy już korzystać z rad typu: "zróbcie na wszelki wypadek", które okazały się bezpodstawne i wymagały poniesienia dużych kosztów przez naszą rodzinę.
Halina, 56 lat, księgowa
Bardzo dziękuję za udzieloną mi poradę. Złożyłam dokumenty do PZU i czekam na decyzję. Cieszę się, że można tak szybko elektronicznie otrzymać pomoc w razie potrzeby. Będę korzystała z takiej formy porady. Wprawdzie ZUS nie uzna tego przypadku za nieszczęśliwy wypadek, jednak wydaje mi się ( po przeczytanie Państwa odpowiedzi) jakieś pieniądze z tytułu śmierci męża powinnam otrzymać.
Stefania
Potrzebowałem szybkiej porady prawnej. Nie wierzyłem, że się tak stanie, ale jednak odpowiedź przyszła niezwykle szybko w tym samym dniu, było to w niedzielę. Interpretacja także dotarła błyskawicznie. Niestety z dodatkowymi pytaniami była już zwłoka i nawet się musiałem upominać czy dostanę odpowiedź. Suma summarum problem został wyjaśniony i jak się mogę spodziewać będzie niekorzystny dla mnie. 
Krzysztof, 61 lat
Witam. Dzięki Państwu uzyskałam klarowne i konkretne informacje. Dziękuję.
Małgorzata
Bardzo dziękuje za dokładną i szybką odpowiedz na moje pytanie
Krzysztof

Na samym początku zaznaczam, że eksmisja polega na przymusowym usunięciu lokatora z zajmowanego mieszkania. Prowadzona jest wyłącznie na podstawie wyroku sądu, który zostaje wydany po przeprowadzeniu sprawy z powództwa o eksmisję.

Jednak aby doszło do orzeczenia eksmisji przez sąd, muszą ku temu zaistnieć konkretne powody.

Najczęstszą przyczyną orzeczenia eksmisji jest niepłacenie czynszu czy innych opłat za używanie lokalu lub zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, np. bez umowy najmu. Nie są to jednak jedyne przyczyny.

Warto zwrócić uwagę na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym – współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Powyższy przepis daje prawo żądania eksmisji współlokatora (może być nim członek rodziny) zajmującego ten sam lokal. Przepis ten może mieć zastosowanie, ponieważ syn Pani ciotki może być traktowany jako lokator – zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Wynika to z tego, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o lokatorze – należy przez to rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Syn ciotki może być więc uznany za lokatora, ponieważ jest osobą używającą mieszkanie na podstawie innego tytułu niż prawo własności (umowa użyczenia lokalu).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Cel i funkcja art. 13 ust. 2 ma umożliwić współuprawnionemu prawo do korzystania z lokalu w warunkach, gdy drugi z uprawnionych, wbrew zasadom współżycia społecznego, uniemożliwia mu takie zamieszkiwanie, a stopień natężenia (nasilenia) złej woli w zachowaniu ma postać rażącą w znaczeniu obiektywnym.

Rozwiązanie polegające na eksmisji współlokatora ma więc na celu chronić innego lokatora i umożliwić mu spokojne i niezakłócone korzystanie z lokalu.

Wyjaśnienia wymaga sformułowanie „rażąco nagannego postępowania” oraz „uniemożliwienie wspólnego zamieszkania”. Postępowanie jest rażąco naganne, jeżeli stanowi zagrożenia dla zdrowia, tak fizycznego jak i psychicznego, współlokatorów. Nie jest przy tym konieczne, aby uporczywy lokator został uznany za sprawcę znęcania się z art. 207 Kodeksu karnego, gdyż sąd cywilny może sam poczynić ustalenia w tym zakresie, jeżeli zostanie sformułowany taki wniosek dowodowy.

Podobnie należy ocenić przesłankę uniemożliwienia wspólnego zamieszkania. Skoro współlokator stanowi realne zagrożenie dla dóbr współlokatora chronionych prawem, to wspólne zamieszkanie jest uniemożliwione, a nie tylko utrudnione.

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem jako rażąco naganne powinno być oceniane zachowanie, które dotyczy sfery psychicznej – lżenie, straszenie, albo fizycznej – bicie, duszenie, inne zadawanie bólu (wyrok Sądu Najwyższego z 06.08.1996, WR 102/96).

Reasumując, należy stwierdzić, iż chcąc eksmitować swojego syna, Pani ciotka powinna wykazać przed sądem jego rażąco naganne postępowanie.

Jest to moim zdaniem w tym przypadku ułatwione, bowiem syn Pani ciotki został już uprzednio skazany wyrokiem karnym za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoją matką.

Sąd, orzekając eksmisję syna ciotki, musi rozważyć przyznanie mu lokalu socjalnego.

Zgodnie z art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów:

„1. W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

2. Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im co najmniej jeden lokal socjalny.

3. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.

4. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:

1) kobiety w ciąży,

2) małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm. ) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,

3) obłożnie chorych,

4) emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

5) osoby posiadającej status bezrobotnego,

6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

– chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.”

Sąd jednak może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, w szczególności jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o których mowa w art. 13 (czyli przepisu, który będzie miał zastosowanie w tym przypadku).

Orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego.

Tak więc Pani ciotka ma prawo eksmitować (oczywiście przed sądem) swojego syna powołując się na jego nadużywanie alkoholu, brak pracy i chęci poprawy oraz znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią i Pani babcią.

Jeżeli natomiast syn Pani ciotki nadal znęca się nad nią, to sąd może odwiesić karę pozbawienia wolności, co spowoduje konieczność odbycia kary w zakładzie karnym.

Zgodnie z art. 75 Kodeksu karnego:

„§ 1. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

§ 1a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.

§ 2. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1 albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych.

§ 2a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

§ 3. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

§ 4. Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

§ 5. Jeżeli skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków w okresie próby, wniosek o zarządzenie wykonania kary może złożyć również sądowy kurator zawodowy, a także osoba godna zaufania lub przedstawiciel stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o której mowa w art. 73 § 1.”

Jak wynika z powyższego – sąd obligatoryjnie zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności. Wydaje się, że z reguły każdy przypadek popełnienia przestępstwa umyślnego może przemawiać za zarządzeniem wykonania kary.

Obligatoryjne zarządzenie wykonania zawieszonej kary wynika też z okoliczności określonych w § 1a. Jest to dyktowane potrzebą ochrony osób małoletnich i innych osób najbliższych w szczególności przed znęcaniem się albo zastraszeniem.

W innych wypadkach sąd może zarządzić wykonanie kary, w szczególności gdy sprawca popełnił inne przestępstwo, w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, od wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych.

Sąd może też zarządzić wykonanie zawieszonej kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, jeszcze przed uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, gdy w tym czasie popełnił przestępstwo. W tym wypadku nie może to być przestępstwo podobne do tego, za które został skazany. Zarządzenie wykonania kary może nastąpić w okresie próby, a także w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby.

Nie zawsze popełnienie przestępstwa w okresie próby musi prowadzić do zarządzenia wykonania kary. Sąd powinien ocenić ten fakt w kontekście innych okoliczności. Może to być przestępstwo nieumyślne, przestępstwo popełnione w okolicznościach w jakimś stopniu tłumaczących zachowanie sprawcy, np. poczucie pokrzywdzenia, prowokacja.

Przepis § 2a wprowadza obligatoryjne zarządzenie wykonania kary, jeżeli okoliczności wymienione w § 2 występują po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia. Upomnienia może udzielić kurator sądowy.

Dodany tą samą nowelizacją § 5 poszerza zakres podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o zarządzenie wykonania kary. Uprawnienie to przysługuje w szczególności kuratorowi sądowemu.

Wracając do sprawy – jeżeli sąd orzeknie eksmisję, to będzie także rozpatrywał, czy synowi cioci przysługuje lokal socjalny. Jeżeli nie przyzna mu lokalu socjalnego, to ciotka będzie mogła go eksmitować (jeżeli nie opuści dobrowolnie to przez komornika) do noclegowni, co już nie jest prostą procedurą.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z eksmisją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »