Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mieszkaniem spółdzielczym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wykup mieszkania spółdzielczego przez jednego z małżonków po rozwodzie

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2020-06-19

Małżeństwo mieszkało razem w spółdzielczym mieszkaniu i wniosło wkład własny. Po kilkunastu latach doszło do rozwodu i mieszkanie zostało przepisane na żonę jako głównego lokatora, ale w piśmie popełniono błąd polegający na tym, że brakuje dopisku o tym, że małżonek zrzeka się swojej części wkładu własnego do mieszkania na żonę. Żona chciałaby wykupić to mieszkanie na własność, ale nie ma kontaktu z byłem mężem. Jest gotowa spłacić byłemu mężowi jego część wkładu. Jak to można załatwić przy braku kontaktu z byłym mężem, bez jego osobistego stawiennictwa? Mąż nie mieszka w tym mieszkaniu od ponad 30 lat i nie ma z nim kontaktu.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wykup mieszkania spółdzielczego przez jednego z małżonków po rozwodzie

Podział wspólnego majątku przez sąd

Zgodnie z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i art. 567 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie K.p.c.) od chwili ustania wspólności ustawowej małżeńskiej do majątku, który był nią objęty, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku, a do postępowania o podział majątku wspólnego – odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o dziale spadku. Stosownie zaś do art. 684 K.p.c., który ma odpowiednie zastosowanie – przez odesłanie zawarte w art. 567 § 3 K.p.c. – do postępowania o podział majątku, skład i wartość majątku podlegającego podziałowi ustala sąd z urzędu. Chwilą właściwą dla określenia wartości wspólnego majątku byłych małżonków jest – według art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. – chwila dokonywania podziału tego majątku, tj. chwila zamknięcia rozprawy, (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 stycznia 1974 r., sygn. akt III CRN 384/73, z dnia 18 października 2002 r., sygn. akt  V CZ 129/02).

Decyzja o wykupieniu mieszkania spółdzielczego

W doktrynie i orzecznictwie jednolite i utrwalone jest stanowisko, że do majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej ma odpowiednie zastosowanie także art. 1036 Kodeksu cywilnego stanowiący, że rozporządzenie przez spadkobiercę udziałem w przedmiocie należącym do spadku wymaga zgody pozostałych spadkobierców, a w braku zgody któregokolwiek z nich rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku. Stosując odpowiednio powyższy przepis do majątku wspólnego, po ustaniu wspólności ustawowej przyjmuje się, że jedynie rozporządzenie całym udziałem byłego małżonka w majątku wspólnym nie wymaga zgody drugiego byłego małżonka (art. 198 Kodeksu cywilnego), natomiast rozporządzenie udziałem w przedmiocie należącym do majątku wspólnego wymaga zgody byłego współmałżonka, a przy jej braku jest wobec niego bezskuteczne, jeżeli naruszałoby uprawnienia przysługujące temu współmałżonkowi na podstawie przepisów o podziale majątku wspólnego (zob. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 1962 r., sygn. akt I CO 22/62, OSNC z 1964 r., i z dnia 28 lipca 1993 r., sygn. akt III CZP 95/93).

Jednakże powołane przepisy kreują samodzielne roszczenie, które zgłoszone w postępowaniu działowym wymaga odrębnego rozstrzygnięcia, a jego skutkiem jest względna bezskuteczność, podmiotowo ograniczona tylko do współmałżonka, który nie wyraził zgody i tylko o tyle, o ile rozporządzenie naruszałoby uprawnienia przysługujące temu byłemu małżonkowi na podstawie materialnoprawnych przepisów o podziale majątku wspólnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1963 r., sygn. akt III CO 21/63). Przepis art. 1036 zdanie drugie Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, określający skutki czynności rozporządzającej udziałem w przedmiocie należącym do majątku wspólnego przed jego podziałem, pozwala na dokonanie podziału z uwzględnieniem prawa majątkowego, w którym udziałem rozporządził uprzednio były współmałżonek. Rozstrzygnięcie sądu orzekającego o przedmiotowym oraz podmiotowym zakresie stwierdzonej bezskuteczności powinno być zamieszczone w orzeczeniu co do istoty sprawy. Takie prawomocne merytoryczne rozstrzygnięcie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 366 K.p.c.) i wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy i organy państwowe (art. 365 § 1 K.p.c.). Przesłanki wyłączające sankcję przewidzianą w art. 1036 k.c. sąd orzekający przytacza w uzasadnieniu postanowienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2000 r., sygn. akt V CKN 1298/00).

Dwa rozwiązania na wykup mieszkania

Oznacza to, że żona może dokonać czynności przekształcenia prawa, a jedynie może narazić się na zarzut bezskuteczności wobec małżonka. Brak zarzutu powoduje, iż czynność prawna jest skuteczna.

Innym rozwiązaniem jest przeprowadzenie sprawy o podział majątku wspólnego między małżonkami. Sprawa jest więc prosta, bo mamy dwa rozwiązania:

  1. wykupienie mieszkanie bez udziału małżonka (oczywiście jeżeli nie ma sprzeciwu spółdzielni),
  2. przeprowadzenie sprawy o podział majątku wspólnego.

Niestety nie ma żadnych form pośrednich załatwienia sprawy

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Zakup mieszkania spółdzielczego z dożywociem

Przed ponad rokiem kupiłam spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W dniu podpisania aktu notarialnego sprzedaży sprzedająca wcześniej ustanowiła w tej...

 

Rezygnacja z członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej a opłacanie czynszu

Zrezygnowałam z członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej – nie chciałam więcej płacić czynszu z uwagi na bierność, jaką wykazuje...

 

Rezygnacja ze spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na rzecz byłej żony

Przed 30 laty otrzymałem lokatorskie spółdzielcze mieszkanie. Mieszkanie jest ze spłaconym kredytem – nie zostało przekształcone w mieszkanie...

 

Czy dzieci mogą grać w piłkę na trawniku wspólnoty mieszkaniowej?

Czy dzieci mogą grać w piłkę na trawniku wspólnoty mieszkaniowej?

Na naszym osiedlu, gdzie jest wspólnota mieszkaniowa, dużo dzieci gra w piłkę na trawniku (teren zamknięty). Część starszych osób próbowała...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Zadaj pytanie »